Milli Məclisin deputatı Nazim Məmmədovun bildirdiyinə görə, yaxın günlərdə hasilat işlərinə start veriləcək. Onun qeyd etdiyinə görə, "R.V. Investment" şirkəti ilə Böyük Britaniyanın "Anqlo Asian" şirkətinin birgə təsis etdiyi Azərbaycan Beynəlxalq Mədən Əməliyyatı Şirkəti həmin zonada hasilata başlamaq barədə fikrini bəyan edib. Şirkət hökumətlə qızıl yataqlarının istismarına dair 30 illik müqavilə bağlayıb. ABMƏŞ-in Gədəbəyi qızıl sənayesinin ən perspektivli zonaları hesab edir. Şirkət bundan başqa Naxçıvanda da hasilata başlamağı nəzərdə tutur.
Milli Geologiya Xidmətindən isə bildiriblər ki, Azərbaycan qızıl ehtiyatlarına görə ən zəngin ölkələrdən hesab olunur. Proqnozlaşdırılan ehtiyatların həcminə görə ən zəngin qızıl sənayesi zonaları Naxçıvan, Kəlbəcər və Gədəbəy hesab olunur. Naxçıvandakı ən perspektivli filiz zonası hesab olunan Çovdar yatağını geoloqlar hətta Azərbaycanın Alyaskası adlandırırlar. Bu yataqla bərabər Xalxal, Söyüdlü, Vejnəli, Zod, Qızılbulaq kimi yataqlar qızıl ehtiyatları ilə zəngindir. Ümumiyyətlə, respublikamızda 6 istehsal sahəsi qızılla zəngin zonalar sayılır. Azərbaycan Beynəlxalq Mədən Əməliyyatı Şirkəti məhz bu məqsədlə Naxçıvan, Gədəbəy, Gəncə, Kəlbəcər, Daşkəsən, Tovuz bölgələrində geoloji kəşfiyyatı həyata keçirməkdədir. Milli Geologiya Xidmətinin ekspedisiya qrupunun apardığı araşdırmalar nəticəsində isə Kiçik Qafqazın şimal-şərq hissəsində də zəngin qızıl filizlərinin olması müəyyən edilib.
Milli Geologiya Xidmətindən verilən xəbərə görə, Azərbaycan Beynəlxalq Mədən Əməliyyatı Şirkəti ilə yanaşı, digər əcnəbi investorlar da respublikamıza böyük maraq göstərir. Xarici sərmayəçilərin artıq qızıl yataqlarının hasilatı ilə bağlı müraciətləri son bir ildə xeyli artıb. Fransa, Türkiyə, Kanada, İsrail, ABŞ, Hindistan və Böyük Britaniya investorlar Azərbaycan hökumətinə hasilatın bölgüsünə dair saziş imzalamaq barədə təkliflərlə çıxış edirlər. Xidmətin proqnozlarına görə, yaxın 7-8 il ərzində Azərbaycan qızıl istehsalının həcminə görə ən zəngin ölkələrdən birinə çevriləcək. Proqnozlara görə, bir neçə il ərzində qızıl sənayesinə 1 milyard dollardan çox investisiya yatırılacaq. Azərbaycan qızıl sənayesinin inkişafına görə regionda aparıcı dövlətə çevriləcək.
Mütəxəssislərin fikrincə, dünya bazarında ötən ildən başlayaraq qızılın bahalaşması isə ölkəmizdə bu sənaye sahəsinin inkişafını zəruri edir. İndi çox əlverişli şərait yaranıb. Ekspertlərin hesablamalarına görə, Azərbaycandakı yataqlarda qızıl ehtiyatları daha sərfəlidir. Belə ki, yataqlardakı qızıl ehtiyatlarının normasını araşdıran mütəxəssislər bir ton filizdə xeyli qızıl ehtiyatının olmasını bildirirlər. Proqnozlara görə, Azərbaycandakı 1 ton filizdə olan qızıl ehtiyatı dünyadakı normalardan da yüksəkdir. Belə ki, 1 unsiya qızıl əldə etmək üçün dünya ölkələrində təxminən 20 ton torpaq sahəsində emal işləri aparmaq lazım gəlirsə, Azərbaycanda 12-15 ton torpağı emal etməklə 1 unsiya qızıl almaq mümkündür.
Eksprertlərin fikrincə, dünya birjalarında son iki ildə qızılın qiymətinin 150 faizdən çox yüksəlməsi xarici sərmayəçilərin Azərbaycana marağının artmasında xüsusilə rol oynayıb. Əvvəllər qızılın bir unsiyasının əldə olunmasında gəlirlilik 20-25 faiz təşkil edirdisə, hazırda bu rəqəm 100 faizdən də artıqdır. Qızıl sənayesinə marağın artması da bununla bağlıdır. Artıq ABŞ-ın Nyu-York Metal Birjasının mütəxəssisləri ölkəmizə gələrək Azərbaycanda zəngin qızıl ehtiyatları ilə maraqlanırlar.
Milli Geologiya Xidməti ölkəmizin ən zəngin qızıl yataqlarına malik olan Kəlbəcərin Zod yatağında hasilat işlərinin aparılmasının çətin olduğunu da bəyan edib. İşğalçı Ermənistanın Kəlbəcər rayonu və bitişik ərazilərdəki ən zəngin qızıl yataqlarını zəbt edərək qanunsuz hasilata başlayıb. Ermənilər bir neçə ildir ki, bu ərazilərdə geoloji işlərə başlayıb və Zod, Qızılbulaq, Söyüdlü və Vejnəli kimi yataqları istimar edirlər. "Zəngəzur Mis-Molibden və Qızıl Şirkəti" Hindistan, Kanada, Fransa və digər ölkələrin investorlarını Kəlbəcərdəki Zod yatağına cəlb etməklə 17 tondan artıq qızıl sərvətlərini mənimsəyiblər. Bu şirkət hesabatlarında guya Ermənistana məxsus ərazilərdə fəaliyyət göstərdiyini və yalnız mis, molibden, koks və digər minerallar hasil etməklə məşğul olduğunu göstərməyə çalışır. Ancaq faktlar onu göstərir ki, bu şirkət Azərbaycanın işğal olunmuş rayonlarında da həmin sərvətləri istismar edir, eləcə də qızıl yataqlarında hasilat işləri ilə məşğuldur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, Ermənistanın dövlət büdcəsinin formalaşmasında əsas vergi ödəyiciləri sırasında ilk beşlikdə dayanan “Zəngəzur Mis-Molibden və Qızıl Şirkəti”nin təkcə mis və molibdenlə bu həcmdə gəlir əldə etməsi inandırıcı deyil. Çünki həmin mineralların hasilatı ilə qazanc əldə edib büdcəyə 500 milyon dollara yaxın vergi ödəmək mümkün deyil. Belə çıxır ki, bu şirkət il ərzində 2 milyard dollardan çox mənfəət əldə edir. Bu onu göstərir ki, erməni şirkətləri hər il Azərbaycanın tonlarla qızılını mənimsəyərək yüz milyonlarla dollar qazanır.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindən verilən məlumata görə, ermənilərin bu cür qəsbkarlıq əməlləri barədə kifayət qədər tutarlı faktlar var və məsələ ilə bağlı Azərbaycan hökuməti öz mülkiyyət hüquqlarının təmin olunması üçün beynəlxalq hüquq qurumlarına, o cümlədən Beynəlxalq Arbitraj Məhkəməsinə müraciət edib. Respublikamız beynəlxalq təşkilatlardan Ermənistana beynəlxalq konvensiyaların tələblərini pozaraq ölkəmizə məxsus mülkiyyəti zəbt etdiyinə görə beynəlxalq sanksiya tətbiq edilməsini tələb edir.

ELBRUS.

çap üçün verisya