Hökumət büdcənin formalaşmasında dünya maliyyə bazarlarında baş verə biləcək gözləntiləri nəzərə alıb

Məlum olduğu kimi, 2010-cu ilin dövlət büdcəsinin layihəsi və qarşıdakı 3 ilin sosial-iqtisadi inkişaf göstəricilərinə dair proqnozlar Milli Məclisə təqdim olunub. Ölkənin ali maliyyə sənədi gələn ay parlamentdə müzakirəyə çıxarılacaq. 2010-cu ilin dövlət büdcəsi əvvəlki ilin büdcə zərfi ilə müqayisədə 2 milyard manata yaxın az olsa da, sosial və investisiyayönümlü layihələrin icrası üçün maliyyə tutumuna görə fərqlənir. 2010-cu ilin dövlət büdcəsinin gəlirlərini 10 milyard 015 milyon manat (ÜDM-in 31,5 faizi), xərclərini isə 11 milyard 264 milyon manat proqnozlaşdırır (ÜDM-in 35,4 faizi).
Milli Məclisin İqtisadi Siyasət Komitəsinin üzvü Nazim Məmmədovun fikrincə, gələn ilin büdcə zərfi 2009-cu ilin büdcə vəsaitləri ilə müqayisədə müəyyən miqdarda azalsa da, ümumilikdə nəzərdə tutulan bütün layihələrin əvvəlki illərdə olduğu kimi davam etdirilməsinə təminat verir. Yeni ilin büdcə layihəsi ölkə iqtisadiyyatının inkişaf tempinin qorunub saxlanması, sosial-iqtisadi islahatların əvvəlki illərdə olduğu kimi davam etdirilməsi, əhalinin maddi rifahının təmin olunması və sosial şəraitinin yaxşılaşması, investisiya qoyuluşlarının həyata keçirilməsi, iqtisadiyyatın diversifikasiyası ilə bağlı tədbirləri nəzərdə tutur. Dünya maliyyə böhranı şəraitində inkişaf etmiş dövlətlərin iqtisadiyyatında inkişaf tempinin zəifləməsinə baxmayaraq, Azərbaycanda artım meyillərinin nəzərə çarpması büdcə gəlirlərinin tam formalaşmasına imkan yaradır. İqtisadçı yeni büdcə layihəsində həm də dünya iqtisadiyyatında növbəti illərdə gözlənilən meyillərin də nəzərə alındığını bildirib. Belə ki, 2010-cu ilin dövlət büdcəsi layihəsi qloballaşan dünyada və maliyyə bazarlarında baş verən böhran səviyyəli sarsıntılar dövründə, neftin qiymətinin və aparıcı valyutaların məzənnələrinin gözlənilmədən və sürətlə dəyişdiyi bir vaxtda tərtib edildiyindən hökumət büdcənin formalaşması ilə bağlı mövcud reallığı və gələcəkdə dünya maliyyə bazarlarında baş verə biləcək gözləntiləri nəzərə alıb. Buna görə də yeni ilin büdcə layihəsi təmkinli və mühafizəkar büdcə kimi də dəyərləndirilir.
Azərbaycan İqtisadçılar İttifaqının vitse-prezidenti Elşad Səmədzadə ilə bildirib ki, 2010-cu ilin büdcə layihəsində sosial məsələlərə xüsusi yer verilib. Hökumət əhalinin sosial təminatı ilə bağlı müddəaları büdcə zərfində prioritet kimi nəzərə alıb. Məsələn, 2010-cu ilin büdcə layihəsində sosialyönümlü xərclərin çəkisi 34,4 faiz (3 milyard 878 milyon manat) proqnozlaşdırılır ki, bu, 2009-cu ilin büdcəsindəki göstəricidən təxminən 1,8 faiz çoxdur. Digər tərəfdən, büdcədə bütün sosial layihələrə və elm, təhsil, səhiyyə və digər tədbirlərə daha çox diqqət yetirilib. Belə ki, 2009-cu ilə nisbətən 2010-cu ildə dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin xüsusi çəkisi 1,4 faiz artaraq 10,6 faiz, təhsil xərclərinin xüsusi çəkisi 0,3 faiz artaraq 11,3 faiz, səhiyyə xərclərinin xüsusi çəkisi 0,2 faiz artaraq 4,3 faiz, mədəniyyət, incəsənət və kütləvi informasiya vasitələri xərclərinin xüsusi çəkisi 0,1 faiz artaraq 1,5 faiz, kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq xərclərinin xüsusi çəkisi 0,1 faiz artaraq 3,4 faiz, mənzil-kommunal təsərrüfatı xərclərinin xüsusi çəkisi 0,1 faiz artaraq 1,8 faiz təşkil edəcək.
E.Səmədzadə qeyd edib ki, gələn ilin dövlət büdcəsində cari xərclər 6792,2 milyon manat təşkil edir ki, bu da ümumi xərclərin 60,3 faizi deməkdir. Büdcədə infrastruktur və investisiya layihələrinin məbləği çox cüzi məbləğdə azaldılsa da, xərclər bölməsində xüsusi paya malikdir. Belə ki, büdcənin əsaslı xərcləri isə 4386,3 milyon manat nəzərdə tutulur ki, bu da məqsədli dövlət proqramlarının və tədbirlərinin maliyyələşdirilməsinə imkan verir. Həmin vəsaitlər hesabına dövlət investisiya qoyuluşları, əsaslı tikinti, təmir-bərpa, quruculuq işləri və digər layihələri həyata keçirmək mümkün olacaq. Gələn il inflyasiya 3 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırılır ki, bu da əhalinin pul gəlirlərinin 15 faizlik artımı nisbətində mühüm sosial irəliləyişə səbəb olacaq.

ELTAC.

çap üçün verisya