Eldar İbrahimov kooperasiyaların yaradılmasını çox xeyirli hesab edir

Məlum olduğu kimi, artıq Milli Məclisin yaz sessiyası işə başlayıb. Parlamentin müxtəlif komitələri sessiya ərzində müzakirələrə hansı qanun layihələrini təqdim edəcəklərini açıqlayıblar. Aqrar Siyasət Komitəsi də 3 qanun layihəsinin müzakirəsini planlaşdırır. Onlardan biri də "Kənd təsərrüfatı kooperasiyası haqqında" qanun layihəsidir. Qanun layihəsi kənd təsərrüfatı kooperasiyalarının yaradılmasını nəzərdə tutur. Komitənin sədri Eldar İbrahimov bu qanunun qəbulunun kənd təsərrüfatı istehsalçılarına dəstək olacağını deyir.

- Eldar müəllim, bilmək istərdik ki, belə bir qanunun hazırlanması zərurəti nədən yarandı?
- Kənd təsərrüfatı kooperativləri dünyanın hər yerində, o cümlədən Avropanın ən inkişaf etmiş ölkələrində - Almaniyada, İngiltərədə, Fransada, Avstriyada mövcuddur. Ümumiyyətlə, kooperasiya nə deməkdir? Kooperasiya istehsaldan tutmuş satışa qədər bütün prosesləri özündə ehtiva edən bir sistemdir. Məsələn, məhsul istehsalında iştirak etsin, yoxsa onu emal müəssisəsinə gətirsin və ya bazara çıxarıb satışıyla məşğul olsun? Bu, bir adamın görəcəyi iş deyil. Tədarük, emal və istehsal - bunlar müxtəlif adamlar və ya qurumlar tərəfindən icra olunmalıdır. Bu sistem də, təbii ki, kooperasiyadır, kooperativlərdir. Bunlar bir sistem olaraq bu işi görürlər və bunun nəticəsində də hasil olan ümumi gəlir bir yerə toplanır. Ümumi gəlirdə emalçının da, tədarükçünün də, satışı təşkil edənində haqqı var. İstəyirik ki, gələcəkdə bizdə də belə bir sistem olsun. Bir atalar məsəlində də deyildiyi kimi, tək əldən səs çıxmaz. Fakt onu göstərir ki, fermerlər təklikdə heç nə edə bilmirlər. Bir vaxtlar deyirdilər ki, Bakının hər bir rayonu bölgələrlə müqavilə bağlamalı və onlara əhalisinin kənd təsərrüfatı məhsullarına ehtiyacı barədə məlumat verməlidir. Elə hesab edirəm ki, "Azərittifaq" yenidən bu işi öz üzərinə götürməlidir. Əgər belə olarsa, həm fermerlərin işi yüngülləşər, gəliri artar, həm də bazarlarda rəqabət əsasında ucuzlaşma baş verər. Bir sözlə, hesab edirəm ki, kooperasiya sistemi Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının, bu məhsulların rəqabət qabiliyyətliliyinin daha da artırılmasına və Avropa standartlarına daha uyğun gəlməsinə öz töhfəsini verə bilər.
- Necə hesab edirsiniz, kooperasiya sistemi sovetlər dönəmində mövcud olan kolxoz quruluşunun hansısa bir formada bərpası, təkrarı deyil ki?
- Qətiyyən. Kolxoz tamam başqa bir sistem idi, kollektiv təsərrüfatı idi. İnsanlar kənddə bir yerə yığışır, kolxoz yaradır və bunun nəticəsində ümumi bir işi icra edirdilər. Sonra isə ortadan kolxoz sədri, o birisi, bu birisi çıxırdı. Burada - kooperasiyada isə nə sədr, nə mühasib, nə də digəri var. Burada iş görən - istehsalçı, emalçı, tədarükçü var. Burada kolxoz quruluşunda olduğu kimi, necə deyərlər, müftə yeyənlər yoxdur. Odur ki, bu sistemə keçilməlidir.
- Yeri gəlmişkən, komitəniz tərəfindən "Kredit kooperativləri haqqında" qanun layihəsinin hazırlanması ilə bağlı da məlumatlar var...
- Bilirsiniz, əslində, bu yöndə qanun layihəsi komitəmizə kredit ittifaqları adlı ictimai təşkilat tərəfindən daxil olub. Bu qanun layihəsi də çox maraqlı və xeyirli bir qanunvericilik aktıdır. Amma inanıram ki, biz onu yaz sessiyasında çatdıra bilək. Çünki hazırda komitədə üç qanun layihəsi var, onları bu sessiyada müzakirəyə çıxarıb qəbul etdirə bilsək, böyük işdir. Bununla belə, hesab edirəm ki, kredit kooperativləri ilə də bağlı hüquqi bazanın yaradılması və bunun gələcəkdə həyata keçirilməsi xeyirli olar. Sizə də yaxşı məlumdur ki, ümumiyyətlə, hər bir məsələnin ucu gəlib maliyyəyə dirənir. Bu baxımdan, bu məsələnin reallaşdırılması ona gətirib çıxara bilər ki, kəndlərin özündə, belə demək mümkünsə, bank sistemi formalaşar və fermerlərin kredit, maliyyə məsələləri xeyli yüngülləşər. Hər halda bunlar gələcəyin işidir. Odur ki, sözügedən qanun layihəsinin üzərində işləyəcəyik. Çalışacağıq ki, mütəxəssislərin iştirakı ilə onu daha da təkmilləşdirək, qanun qəbul olunduqdan sonra gələcəkdə fermerlərə öz töhfəsini verə bilsin.
- Sizə də məlumdur ki, Azərbaycanda fermerlərə verilən kreditlərin faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Sizcə, bu qanunun qəbulunun nəticəsi olaraq, gələcəkdə yerlərdə fermerlərin daha sərfəli şərtlərlə kreditlər əldə etməsi mümkün ola bilərmi?
- Kredit kooperativləri, təbii ki, kənd təsərrüfatı məhsulu istehsalı ilə məşğul olanlara daha yaxın olacaq. Eyni zamanda, elə bilirəm ki, kreditlər veriləndə də fermerlər incidilməyəcək. Mən demirəm bu gün kimsə fermerləri incidir, amma bu kredit təşkilatları gələcəkdə fermerlərə daha çox kömək ola bilərlər.
- Sözügedən qanun layihəsinin təkmilləşdirilərək başa çatdırılması ilə bağlı komitənizin nəzdində işçi qrupu yaradılıbmı?
- Yox, biz həmin sənədi yeni almışıq.
- Sizcə, bu sənəd payız sessiyasının müzakirəsinə çıxarıla bilərmi?
- Güman edirik ki, hə. Əgər mümkün olmasa, o, parlamentə növbəti çağırışa qalacaq. Hər halda bunları gələcək göstərəcək.

çap üçün verisya