Müvafiq strukturlar süni qiymət artımına yol verənlərin cəzalandırılacağını iddia edirlər

Dünya ölkələrində bayram ərəfəsində qiymətlər aşağı düşdüyü halda ölkəmizdə bunun tam əksi baş verir. İşbazlar bayramın gəlişini bəhanə edərək süni qiymət artmından əsaslı şəkildə yararlanmağa çalışırlar, bununla da insanların bayram əhvali-ruhiyyəsini korlayırlar. Novruz bayramı ərəfəsində ərzağın qiymətində baş alıb gedən bahalaşma buna əyani sübutdur. Bəzi işbazlar baş verənləri əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin artması ilə əlaqələndirirlər. Mövcud hal yalnız Novruz bayramında deyil, Yeni ilin gəlişinə bir neçə həftə qalmış da bazarlarımızda müşahidə edilir. Necə deyərlər, əhali artıq bunu normal hal hesab edir. Bazarlarda bu Novruz ərəfəsində yaşananları təxmin etsək də, başverənləri gözlərimizlə görmək istədik. Bu məqsədlə paytaxt bazarlarının bir neçəsinə alıcı gözü ilə baş çəkdik. İlk olaraq 8-ci kilometr bazarında olduq. Novruz süfrəsində çərəzlər menyuda liderlik etdiyinə görə, elə ilk olaraq onun qiyməti ilə maraqlandıq. Qiymətlər gözlədiyimizdən də çox qalxmışdı. Məsələn, bir neçə həftə öncə 5-7 manata satılan qoz ləpəsini indi nə az, nə çox - 10-12 manatdan ucuz almaq mümkün deyildi.
Bahalaşma bayram şirniyyatlarının indiqridentlərindən də yan keçməyib. Belə ki, kərə yağı, şəkər tozu, süd, qənnadı məmulatları və düyünün də qiyməti xeyli artıb. Məsələn, Zellandiya istehsalı olan kərə yağı fevral ayında yanvarla müqayisədə 40 qəpik bahalaşaraq 5 manat 50 qəpiyə çatıb. Qeyd edək ki, dekabrda həmin məhsulun 1 kq-ı 4 manat 70 qəpik təşkil edirdi. Almaniya və Fransa istehsalı olan kərə yağları daha çox bahalaşıb.
Bazarda kənd təsərrüfatı məhsullarının da qiymətinin xeyli artdığını müşahidə etdik. Belə ki, bahalaşma daha çox soğan, kartof, kələm, yerkökü, bibər, pomidor, üzümə təsir edib. Onlar elə bil qiymət deyişməsinə başlayıblar. Kartofun qiyməti 2,5 dəfə artıb. Noyabrın ilk günlərində əla sort sayılan kartofun 1 kq-ı 40 qəpiyə, dekabrda 50 qəpiyə, yanvarda 60 qəpiyə, fevralın ilk həftəsində 70 qəpiyə, hazırda isə 80-90 qəpiyə satılır.
Maraqlıdır, müvafiq strukturlar süni qiymət artımının qarşısını almaq üçün hansı tədbirləri görməyi planlaşdırırlar? Bu məqsədlə bir sıra aidiyyəti qurumlarla əlaqə saxladıq. Məlum oldu ki, İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti bayram ərəfəsində süni qiymət artımına qarşı reydlər keçirir. Nazirlik əhalini istehlak mallarının qiymətinin əsassız artırılması halları ilə rastlaşdıqda istehlak bazarına nəzarət üzrə Dövlət Xidmətinə məlumat verməyə çağırır. Qurumdan həmçinin o da bildirildi ki, bayramın gəlişi ilə əlaqədar əhalinin bir sıra ərzaq mallarına olan tələbatının artmasından sui-istifadə edib, ərzaq mallarının qiymətlərini əsassız şəkildə artıranlar ciddi cəzalandırılacaq.
Apardığımız araşdırmalardan belə qənaətə gəldik ki, aidiyyəti strukturlar bayram ərəfəsində kənd təsərrüfatı məhsullarına da nəzarəti gücləndirəcəklər. Bu məqsədlə bir sıra ərazilərdə yarmarkalar təşkil olunmaqdadır. Həmin yarmarkalar da nəzarətdən kənarda qalmayırlar. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi həm də Bakı şəhərində təşkil olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının satış yarmarkalarının sayını artıracaq. Nazirliyin mətbuat xidmətinin rəhbəri Murtuzəli Hacıyevin sözlərinə görə, hələlik Bakı şəhərinin 7 rayonunun ərazisində 15 yerdə şənbə və bazar günləri kənd təsərrüfatı məhsullarının satış yarmarkaları keçirilir: "2009-cu ilin axırınadək 359 yarmarka keçirilib və 80 min tondan artıq müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsulları satılıb. Ümumilikdə yarmarkalara respublikanın 42-dən çox rayonundan kənd təsərrüfatı məhsulları göndərilib".
Xidmət rəhbəri Novruz bayramı ərəfəsində yarmarkalarda qiymətlərin bazarlardan ən azı 20-30 faiz ucuz olacağına əminlik ifadə edir.
Maraqlıdır, millət vəkilləri yaşanan bahalaşma haqqında nə düşünürlər? Milli Məclisin İqtisadi Siyasət Komitəsinin üzvü Vahid Əhmədovun sözlərinə görə, bayramlar gələndə onsuz da həmişə qiymətləri qaldırırlar: "Qalxan qiymətlər də bazarın tələbatına uyğun qiymətlər deyil. Bazarlar da müəyyən insanlara qulluq edir. Yəni orda da müəyyən inhisarçılar var. Dövlət tərəfindən nəzarət forması da Azərbaycanda çox güclü deyil. Baxmayaraq ki, bazarlarda azad qiymətlərdir, amma qiymətləri elə səviyyədə götürmək lazımdır ki, inhisarçılar məhsulları istədikləri dəyərlə sata bilməsinlər. Ona görə də bu sahədə müəyyən problemlər yaranır".
Millət vəkili Nazim Məmmədovun fikrincə, bahalaşmaya səbəb yeni maliyyə ilinin başlamasıdır: "Büdcə ili fevralın 15-dən həyata keçməyə başlayır. Nazirlər Kabineti müəyyən layihələrə qərar verir, tikinti işləri üçün vəsait buraxılır. İqtisadi artımın inflyasiyaya təsir etməsi isə qanunauyğunluqdur".
Amma Nazim Məmmədov bahalaşmaya təsir edən subyektiv amilləri də istisna etmir. Onun fikrincə, ayrı-ayrı inhisarçılar da bazara təsir göstərirlər. Millət vəkili ümid edir ki, Rəqabət Məcəlləsi bu il qəbul olunacaq və işləyəcək: "Mən istəyərdim ki, rəqabətlə məşğul olan qurum prezident yanında olsun".

G.KƏrimli.

çap üçün verisya