ELMAN RÜSTƏMOV: ÖLKƏNİN VALYUTA EHTİYATLARI DÜNYA BANKI, "CP MORGAN" VƏ İSVEÇRƏ MƏRKƏZİ BANKINDA SAXLANILIR

Milli Bank inflyasiyanın dərinləşməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə əsas təsir elementlərindən hesab olunan qiymətli kağızların dövriyyədəki çəkisini artırmağa başlayıb. Dövriyyədəki pul kütləsinin böyük bir hissəsinin qiymətli kağız olan notlara yerləşdirilməsi bankın istədiyi nəticələrin əldə olunmasına imkan verib. Milli Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov bildiriib ki, bank indiyədək 50 milyon manat dəyərində notu dövriyyəyə buraxıb. İlin sonuna kimi notların tədavülü 160 milyon manata çatacaq. Mərkəzi Bankın rəhbəri deyib ki, hazırda qiymətli kağızlar bazarında MB-nin payı 70 faizdən də artıqdır.
Antiinflyasiya metodlarının başlıca detallarından biri olan pul kütləsinin həcminin azaldılması son 5 ayda arzuolunan səviyyəyə çatıb. E.Rüstəmovun fikrincə, əgər ötən ildə pul kütləsinin artımı 30 faiz təşkil edirdisə, hökumətin apardığı qabaqlayıcı tədbirlər nəticəsində bu rəqəm cəmi 10,5 faizə bərabər olub. İnflyasiyanın yanvar-may ayları üzrə orta göstəricisi 9,4 faiz olsa da, ötən aydan başlayaraq qiymət indeksi aşağı düşməyə meyil edib. May ayında inflyasiya cəmi 0,3 faizə çatıb. E.Rüstəmov hesab edir ki, mövsümi amillərlə əlaqədar qiymətlərin qarşıdakı aylarda ucuzlaşacağı proqnozlaşdırılır
Mərkəzi Bankın sədri Azərbaycanda iqtisadi artımın 37 faizə çatdığını xatırladıb. E.Rüstəmov bildirib ki, bu rəqəm MDB dövlətlərinin inkişaf göstəricisindən ən azı 4 dəfə çoxdur. Həmin dövrdə ölkədə əməkhaqqının və əhalinin pul gəlirlərinin artım tempi 25-26 faiz təşkil edib. Ölkənin strateji valyuta ehtiyatları 5 milyard dollara çatıb. Vəsaitlərin 2,2 milyard dolları Milli Bankın sərəncamında olan ehtiyatlar, 1,7 milyard dolları Dövlət Neft Fondunun valyuta sərvətləri hesab olunur. Valyuta ehtiyatlarının 1,1 milyard dolları isə hökumətin sərəncamında qalıb və əlavə büdcə gəlirlərinin formalaşdırılmasına yönəldilib. E.Rüstəmov Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının idarə olunmasından əldə edilən gəlirlərin mühüm əhəmiyyət daşıdığını xatırladıb. Milli Bank ehtiyatların təxminən 279 milyon manatını xarici banklarda yerləşdirib. Vəsaitlər Dünya Bankı, "CP Morgan" və İsveçrə Mərkəzi Bankında idarəolunmaya yönəldilib. Azərbaycan strateji ehtiyatların idarə olunmasından 12 faiz divident əldə edir. E.Rüstəmovun qənaətinə görə, indiyədək bu sahədən ən azı 50 milyon dollar divident qazanılıb. Respublikamızın ilin sonuna kimi valyuta ehtiyatlarının idarə olunmasından 100 milyon dollar gəlir əldə edəcəyi proqnozlaşdırılır. Mərkəzi Bank idarəolunmanı hətta yaxın illərdə neft sektorundan sonra yüksək kapital əldə olunan aparıcı sahə hesab edir. Azərbaycanın valyuta sərvətləri əsasən ABŞ dolları, İngiltərə funt-sterlinqi və avroda yerləşdirilib. Milli Bankın rəhbəri yaxın vaxtlarda bank bazarı və investorlar üçün əhəmiyyətli qərarın qəbul olunacağını bəyan edib. Kapitalın liberallaşması adlanan yeni element ölkədən xaricə pul çıxarılmasının sərbəstləşdirilməsini nəzərdə tutur. E.Rüstəmov bunu bank sektoru üçün strateji addım kimi qiymətləndirib və prosesə başlamaq mərhələsinin çatdığını söyləyib. Kapitalın liberallaşması ölkədən xarici dövlətlərə sərmayə yatırmaq istəyən şəxslərin istənilən həcmdə pul çıxarmasına icazə rejimini tənzimləyəcək. İndiyədək Milli Bank xarici valyutanın çıxarılmasına müəyyən məhdudiyyətlər qoymuşdu.
E.Rüstəmov ölkədə bank sisteminin inkişafı üçün başlıca amillərdən hesab olunan əmanətlərin sığortalanmasına qərar veriləcəyini də diqqətə çatdırıb. Artıq Milli Bankın rəhbərliyi ilə yaradılmış Himayəçilər Şurası Sığorta Fonduna daxil olacaq bankların adını da müəyyənləşdirib. Hələlik, həmin bankları adları açıqlanmasa da, Əmanətlərin Sığortalanması Fondunda onların aparıcı mövqeyə malik olacağı istisna edilmir. Digər tərəfdən yaxın vaxtlarda bir neçə bankın da fondda təmsil olunacağı müəyyənləşəcək. Sığorta Fondu 2-3 aya fəaliyyətə başlayacaq. Bu qurum əhalinin banklara yerləşdirdiyi əmanətlərə zəmanət verərək hər hansı fors-major halı baş verdikdə onların pulunun geri qaytarılmasını tənzimləyəcək. Fondun fəaliyyətə başlaması vətəndaşların öz pullarını banklara əmanət etməsinə inamlarının daha da artmasına səbəb olacaq. Yeri gəlmişkən, Azərbaycanın bank sektorunda inkişaf tendensiyası və qabaqcıl texnologiyaların tətbiq olunması xarici maliyyə qurumlarının maraqlarını artırıb. Xarici ölkələrin tanınmış bankları respublikamızda öz filiallarını yaratmaq istəyir.

çap üçün verisya