İyunun 21-dən 25-dək Kanadanın Vankuver şəhərində Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının 2-ci Dünya Qurultayı keçirildi. 155-ə yaxın ölkədən həmkarlar ittifaqları nümayəndələrinin qatıldığı tədbirdə bir sıra qlobal problemlər müzakirə olundu. Miqrant işçilər, iqlim dəyişikliyi, layiqli əmək, qloballaşma və digər məsələlərlə bağlı çoxsaylı qətnamələr qəbul edildi. BHİK-in nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklər olundu. BHİK-in 2006-2009-cu illərdəki fəaliyyətinə dair hesabatı müzakirə olundu və növbəti illər üçün fəaliyyət proqramı təsdiq edildi.

Qurultayda BHİK-in prezidenti Şaran Barrou açılış nitqi söylədi. Ev sahibləri-Kanada Əmək Konqresinin prezidenti Ken Georgetti və Vankuver şəhərinin meri Qreqor Robertson tədbir iştirakçılarını salamladılar. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının Baş direktoru Xuan Samoviyanın təbrik nitqi səsləndirildi. Açılış mərasimindən sonra plenar müzakirələri başlandı.
Qurultayın əsas müzakirə mövzularından biri qlobal böhran və onun milyonlarla insan həyatında törətdiyi fəsadlar oldu. BHİK-in Baş katibi Qay Rayder qurultayın plenar iclasındakı çıxışında işsizlik probleminin hazırda həmkarlar ittifaqını düşündürən ən ümdə məsələlərdən olduğunu vurğuladı. O bildirdi ki, böhran 34 milyon insanı işsiz qoymuşdur. Baş katib işsizliyə dair bu hesabatın BHİK-in gələcək fəaliyyətinə öz töhfəsini verəcəyinə inandığını söylədi. Toplantıya çox mötəbər qonaqlar da dəvət olunmuşdu. Argentinanın prezidenti xanım Kristina Fernandez de Kirxner də onların arasında idi. O, çıxışında dünyanı bürüyən maliyyə böhranı, o cümlədən 2001-ci ildə Argentinada baş vermiş böhran və onun aradan qaldırılması yollarından bəhs etdi. Dünya həmkarlar ittifaqlarının nümayəndələrini maliyyə bazarlarının nizamlanmasında iştirak etməyə çağırdı. Tədbirdə həmçinin BMT-nin inkişaf proqramının rəhbəri Helen Klark, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının Baş direktoru Paskal Lami, Dünya Bankının prezidenti Robert Zoellik, Beynəlxalq Valyuta Fondunun Baş direktoru Dominik Ştraus-Kahn və BƏT-in icraçı direktoru Kari Tapiola çıxış etmiş və qurultay nümayəndələrinin çoxsaylı suallarını cavablandırmışlar. Yunanıstanın Baş naziri Corc Papandrou videogörüntü ilə qurultaya müraciət etdi.
Tədbirdə həmçinin yunan və türk həmkarlar ittifaqları nümayəndələri arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalandı. Qurultay əsnasında Azərbaycan nümayəndə heyəti də bir sıra ölkələrdən olan nümayəndələrlə qarşılıqlı əlaqələrin yaradılması haqqında fikir mübadiləsi apardı.
Tədbirin sonunda baş tutmuş səsvermə nəticəsində Almaniya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının prezidenti Maykl Zommer BHİK-in prezidenti, BHİK-in sabiq prezidenti, Avstraliya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının prezidenti Şaran Barrou isə BHİK-in Baş katibi seçildilər. Keçmiş baş katib Qay Rayder isə öz fəaliyyətini Beynəlxalq Əmək Təşkilatında baş direktorun müavini vəzifəsində davam etdirəcəkdir.
Qurultayda Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasını AHİK sədrinin müavini Aqil Dadaşov, Mədəniyyət İşçiləri Müstəqil HİRK-in sədri Cəmilə Səttarova və bu sətirlərin müəllifi Əsmər Həsənli təmsil etdilər. Tədbir Azərbaycan həmkarlar ittifaqları üçün xüsusən əlamətdar oldu. Belə ki, AHİK nümayəndəsi Cəmilə Səttarova Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının vitse-prezidenti seçildi. Xatırladaq ki, Cəmilə Səttarova 2004-cü ildən BHİK-in İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür.
Yeri gəlmişkən, Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası özündə 156 ölkədən 312 milli həmkarlar ittifaqı mərkəzini birləşdirir. BHİK-in hazırda 176 milyon üzvü vardır.

Əsmər HƏSƏNLİ,
AHİK-in Beynəlxalq
Əlaqələr Şöbəsinin mütəxəssisi.

Sabiq Baş katib Qay Rayderin BHİK-in II Dünya Qurultayındakı çıxışında qoyduğu məsələlərin aktuallığını nəzərə alaraq iqtisarla oxucularımıza təqdim edirik

- Mən bütün qonaqları və qurultay nümayəndələrini salamlayıram. Çıxışıma başlamazdan öncə cənab Ken Ceorcetiyə və onun əməkdaşlarına bizi Kanadada yüksək səviyyədə qəbul etdiklərinə görə dərin minnətdarlığımı bildirirəm.

Bu qurultayda dünyanın 4 bir yanından nümayəndələr iştirak edir və onlar planetin hər bir yerində əhalinin qlobal böhranla üzləşdiyindən xəbərdardırlar. Bu böhranı qlobal iqtisadiyyatın ilk ümumi böhranı adlandırmaq olar.
Dünən Şeron Barrou öz nitqində böhranın xüsusiyyətləri və nəticələrindən söz açmışdır. Mən onun dediklərini təkrar etməyəcəm. Amma böhranın təsirinin hərtərəfli olduğunu vurğulamaq lazımdır. Maliyyə böhranına yaxın olan ölkələrdə böhranın təsiri xüsusən dağıdıcı gücə malik olmuşdur. Böhrandan uzaq olan ölkələrdə də bu təsir az və ya çox dərəcədə hiss edilmişdir.
Böhran nəticəsində Avropa tamamilə iflic vəziyyətinə düşmüş, ABŞ-da 11 milyon insan işsiz qalmışdır. Yaponiya isə uzun müddət davam edən durğunluqla hələ də mübarizə aparır.
Qlobal böhran şəraitində Asiyanın çox hissəsi, xüsusilə Çin və Hindistan, Amerika regionunda isə Braziliya yenilənmiş iqtisadi artımın lokomotivlərinə çevrilmişlər.
Afrika qitəsinə gəlincə, bu barədə BHİK-in Afrika bürosunun rəhbərinin rəyi belə olmuşdur: "Əslində Afrikadakı böhran Lehrman qardaşlarının müflis olduğu dövrdən çox əvvəl mövcud olmuşdur".
Qurultayın başlanğıcında ilk növbədə biz bu məsələyə diqqət yetirməliyik: böhrana son qoyulması və qlobal ədalətin bərpa olunmasının ancaq bir yolu var, o da birgə fəaliyyətdir.
Vankuver qurultayı bizim qələbə uğrunda sosial strategiyamızın ayrılmaz hissəsi olmalıdır. Dünyada baş verən qloballaşma prosesində fundamental dəyişikliklərin həyata keçirilməsinin vaxtı gəlib çatmışdır.
Dünən Şaron və Ken öz çıxışlarında bizim qarşımızda duran əsas vəzifələri sadaladılar. Vurğulamaq istəyirəm ki, hökumət də bu işdə oz rolunu oynamalıdır. Cənab Papandrounun dünən qeyd etdiyi kimi, demokratiyada həlledici rolu maliyyənin gücü deyil, insan faktoru oynayır. Hazırda isə hökumətin tədricən yoxa çıxması və onun maliyyə diktatorluğu ilə əvəz olunması prosesi gedir.
Bu bizim həll etməli olduğumuz 6 əsas məsələnin məğzidir və biz bu məsələlərin hər biri ilə bağlı təcili iş aparmalıyıq, əks halda əlimizə düşmüş imkanı itirə bilərik.
Hörmətli qurultay iştirakçıları!
Əsas məsələ hamını layiqli işlə təmin etməkdir. İş problemi böhrandan əvvəl də mövcud olmuşdur. Böhran onsuz da kəskin olan bu problemi daha da dərinləşdirmiş və işsizlərin sayını 34 milyona çatdırmışdır.
Qlobal böhran nəticəsində insanlar daha çox qeyri-formal iqtisadiyyata üz tutur və təhlükəli iş yerlərində aşağı əməkhaqqı ilə çalışırlar. Çox vaxt sosial təminat, kollektiv müqavilə, əməkçi birlikləri yaratmaq və ona qoşulmaq kimi hüquqlardan da məhrum olurlar. Bir çox insan qazandığı əməkhaqqı ilə nəinki ailəsinin, heç özunün də maddi ehtiyaclarını ödəyə bilmir. Bu, dözülməz bir ədalətsizlikdir, amma, təəssüf ki, bu, reallıqdır. Təəssüf ki, dünyamızda ədalət və sülh tam mənada təmin edilməmişdir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində hələ də qarşısı alınmamış müharibələr çoxsaylı insan tələfatına səbəb olur. Buna misal olaraq, Fələstin-İsrail münaqişəsini göstərmək olar. Biz, həmkarlar ittifaqlarının nümayəndələri olaraq, bu münaqişənin həlli yolunda əlimizdən gələni əsirgəməməliyik.
Hörmətli qurultay iştirakçıları!
Qlobal maliyyə böhranından daha önəmli iqlim dəyişikliyidir. Düşünürəm ki, keçən il Kopenhagen görüşündən sonra nəzərəçarpan uğurlara imza atmışıq. İqlim dəyişikliyinin qarşısını almaq üçün daha çox əmək və daha az karbon qazının tələb olunduğu cəmiyyətə kecmək lazımdır. Bununla nəinki ətraf mühit mühafizə edilə, həm də iş yerləri müdafiə oluna bilər. Qlobal ədalətə gedən yol yaşıl olmalıdır və BHİK bunun sırf biznes olması fikri ilə qəti razılaşmır, ancaq bu yolla qlobal böhranı dəf etmək olar.
Hörmətli qurultay iştirakçıları!
Düşünürəm ki, qeyd etdiklərim növbəti 4 il ərzində həll etməli olduğumuz məsələlərdəndir. Bilirəm ki, bütün bu fikirlər sizə ambisiyalı görünür, amma bu məsələlər beynəlxalq aləmin gündəliyində özünə yer tapır. Bu məsələlər hər birimizin ölkəsində, təşkilatlarında həll etməli olduğu məsələlər olmalıdır. Bizim Vankuver şəhərindəki əsas vəzifəmiz qlobal ədalət üçün proqramı hazırlamaq və onu həyata keçirmək üçün BHİK-i təchizatlandırmaqdan ibarətdir. Ümid edirəm ki, müzakirələr və hesabat BHİK-in bundan sonrakı fəaliyyətinə öz töhfəsini verəcəkdir.

çap üçün verisya