- Hansı hallarda işəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi qadağandır?

C.SƏFƏRƏLİYEV,
Xırdalan qəsəbəsi.

- Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 79-cu maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən, işəgötürən tərəfindən işçilərin Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsi ilə əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi aşağıdakı hallarda qadağandır.
- hamilə, habelə üç yaşınadək uşağı olan qadınların;
- yeganə qazanc yeri işlədiyi müəssisə olub məktəb yaşına çatmamış uşağını təkbaşına böyüdən işçilərin;
- əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirən işçilərin;
- işçinin şəkərli diabetlə xəstə olması səbəbinə görə;
- həmkarlar ittifaqı təşkilatının və ya hər hansı siyasi partiyanın üzvü olması motivinə görə;
- məzuniyyətdə, ezamiyyətdə olduğu habelə kollektiv danışıqlarda iştirak etdiyi vaxtda.
2. Bu maddənin birinci hissəsində nəzərdə tutulmuş müddəalar bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin /a/ bəndi (müəssisə ləğv edildikdə) və 73-cü maddəsi (müddətli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi) ilə əmək müqaviləsinə xitam verilən hallara şamil edilmir.

- Matros-dalğıclar üçün qısaldılmış iş həftəsinin müddəti neçə saatdır?

Loğman FƏTİŞEV,
Bakı şəhəri.

- Nazirlər Kabinetinin 2004-cü il 6 noyabr tarixli, 175 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "İşcilərə həftə ərzində 36 saatdan çox olmayan, qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilən əmək şəraiti fiziki, kimyəvi, bioloji və habelə insanın sağlamlığı üçün zərərli olan digər ağır istehsalat amilləri mövcud olan əmək şəraitli istehsalatların, peşə və vəzifələrin Siyahısı"nın 16-cı bölməsinin 30-cu bəndinə əsasən, dalğıc işlərini yerinə yetirən matros-dalğıclar üçün qısaldılmış iş həftəsinin müddəti 36 saatdır.

- Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş fərdi əmək mübahisələrinin həlli qaydaları hansı şəxslərə şamil edilmir?

Qulam PƏNAHOV,
Bakı şəhəri.

- Əmək Məcəlləsinin 303-cü maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş fərdi əmək mübahisələrinin həlli qaydaları Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasında nəzərdə tutulmuş qaydada vəzifəyə təyin edilən və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən vəzifəyə təyin olunan şəxslərə şamil edilmir.

- Dövlət qulluqçusunun attestasiyasının nəticələri əsasında attestasiya komissiyası hansı qiymətlərdən birini verə bilər?
Dilbər HÜSEYNOVA,
Gəncə şəhəri.

- "Dövlət qulluğu haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 31.13-31.22-ci maddəsinə əsasən, dövlət qulluqçusunun attestasiyasının nəticələri əsasında attestasiya komissiyası aşağıdakı qiymətlərdən birini verə bilər:

o tutduğu vəzifəyə uyğun gəlir;
o işini yaxşılaşdırsa və komissiyanın tövsiyələrini yerinə yetirsə, bir ildən sonra təkrar yoxlamadan keçmək şərtilə tutduğu vəzifəyə uyğun gəlir;
o tutduğu vəzifəyə uyğun gəlmir.
o Attestasiya komissiyası attestasiyanın nəticələri əsasında ayrı-ayrı dövlət qulluqçularının qazandıqları müvəffəqiyyətlərə görə mükafatlandırılması, müvafiq vəzifələr üzrə vəzifə maaşlarının dəyişdirilməsi, vəzifə maaşlarına əlavələr müəyyən edilməsi, əlavələrin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi, irəli çəkilmək üçün ehtiyata daxil edilməsi, vəzifəsinin aşağı salınması və ya tutduğu vəzifədən azad edilməsi haqqında tövsiyələr verə bilər, habelə attestasiyadan keçən şəxslərin yüksəldilməsi, qulluq fəaliyyətinin, işinin nəticələrinin yaxşılaşdırılması barədə təkliflər irəli sürə bilər. Bu halda komissiya müvafiq təkliflər irəli sürərkən hansı mülahizələrə əsaslandığını göstərməlidir.
o Dövlət qulluqçusunun fəaliyyətinə verilən qiymət komissiyanın tövsiyələri attestasiyadan keçən şəxsin iştirakı olmadan səsvermə yolu ilə qəbul edilir.
o Attestasiya və ya səsvermə təsdiq edilmiş tərkibdə olan attestasiya komissiyasının üzvlərinin ən azı üçdə iki hissəsinin iştirakı ilə keçirilir. Səsvermənin nəticələri səs çoxluğu ilə müəyyən edilir. Səslər bərabər olduqda attestasiyadan keçən dövlət qulluqçusu tutduğu vəzifəyə uyğun gələn sayılır. Attestasiya komissiyasının üzvü olan dövlət qulluqçusu attestasiyadan keçərkən səsvermədə iştirak etmir. Attestasiyanın nəticələri səsvermədən dərhal sonra dövlət qulluqçusuna bildirilir.
o Attestasiyanın nəticələri (qiymət və tövsiyələr) bir nüsxədə tərtib edilən, sədr, katib və attestasiya komissiyasının səsvermədə iştirak etmiş üzvləri tərəfindən imzalanan attestasiya vərəqinə yazılır.
o Attestasiyadan keçən dövlət qulluqçusunun attestasiya vərəqi və xasiyyətnaməsi şəxsi işində saxlanılır və onların bir surəti attestasiyadan keçən dövlət qulluqçusuna verilir.
o Attestasiya komissiyasının verdiyi qiymət və tövsiyələr nəzərə alınmaqla və qüvvədə olan qanunvericiliyə riayət etməklə ayrı-ayrı dövlət qulluqçularının qazandıqları müvəffəqiyyətlər müqabilində maddi və mənəvi cəhətdən mükafatlandırılması, əlavələrin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi, iş ixtisasının artırılmasına göndərilməsi, dövlət qulluqçusunun vəzifəsinin yüksəldilməsi və ya aşağı salınması, attestasiyanın nəticələrinə görə tutduğu vəzifəyə uyğun gəlmədiyi aşkara çıxan dövlət qulluqçusunun vəzifədən azad edilməsi haqqında qərarlar qəbul edilir və ya attestasiyadan keçən şəxsin diqqəti qulluq vəzifələrinin icrasındakı nöqsanlara və ya fəaliyyətinin nəticələrinin zəif olmasına cəlb edilir.
o Həmin qərarlar dövlət qulluqçusunun attestasiyadan keçdiyi gündən ən geci iki ay müddətində qəbul edilir. Bu müddət keçdikdən sonra həmin attestasiyanın nəticələri əsasında dövlət qulluqçusunun vəzifə maaşının aşağı salınmasına, ona əlavənin azaldılmasına və ya ləğv edilməsinə, dövlət qulluqçusunun vəzifədən azad edilməsinə icazə verilmir.
o Dövlət qulluqçusunun xəstə və ya məzuniyyətdə olması iki ay müddətinə daxil edilmir.
Dövlət qulluqçusu attestasiyanın nəticələrindən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Dövlət Qulluğu Məsələləri üzrə Komissiyaya şikayət edə bilər.

- Şəxsi toxunulmazlıq hüququ qanunla hansı qaydada tənzimlənir?

Ülvi QASIMOV,
Mərdəkan qəsəbəsi.

- Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 32-ci maddəsinə əsasən :
1. Hər kəsin şəxsi toxunulmazlıq hüququ vardır.
2. Hər kəsin şəxsi və ailə həyatının sirrini saxlamaq hüququ vardır. Qanunla nəzərdə tutulan hallardan başqa şəxsi həyata müdaxilə etmək qadağandır.
3.Öz razılığı olmadan kimsənin şəxsi həyatı haqqında məlumatın toplanmasına, saxlanılmasına, istifadəsinə və ya yayılmasına yol verilmir.
4. Hər kəsin yazışma, telefon danışıqları, poçt, teleqraf və digər rabitə vasitələri ilə ötürülən məlumatın sirrini saxlamaq hüququna dövlət tərəfindən təminat verilir. Bu hüquq qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada cinayətin qarşısını almaqdan və ya cinayət işinin istintaqı zamanı həqiqəti üzə çıxarmaqdan ötrü məhdudlaşdırıla bilər.

- Dalğıc, qaz kəsicisi, qaz qaynaqçısı və kessonçu peşəsində işləyən işçilərin güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasına çıxmaq hüququ varmı?

Kəramət HÜSEYNOV,
Bakı şəhəri.
- "Əmək pensiyaları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinə əsasən, axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığorta olunanların: kişilər - 57 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar - 52 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır.
Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 23 yanvar tarixli, 12 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısının 35-ci maddəsinə (ümumi peşələr) əsasən:
- Sualtı işlərdə məşğul olan dalğıclar və başqa şəxslər, o cümlədən yüksək atmosfer təzyiqi şəraitində, il ərzində 275 saatdan az olmayaraq (ay ərzində 25 saatdan) və yaxud dalğıclıq təcrübəsinə başladığı vaxtdan su altında iş müddəti 2750 saat olduqda;
-rezervuarların, bakların, sistemlərin və gəmi bölmələrinin daxili işlərində məşğul olan qaz kəsiciləri;
-rezervuarların, bakların, sistemlərin və gəmi bölmələrinin daxili işlərində məşğul olan qaz qaynaqçıları;
-kessonçular - aparatçılar;
-kessonçular - qazmaçılar;
-kessonçular - çilingərlər;
-kessonçular - elektrik quraşdırıcılarının - güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququ vardır.

çap üçün verisya