- Neft və qaz sənayesində geofizika və axtarış işlərində əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilərin əmək şəraitinə və əmək funksiyasının xarakterinə görə neçə gün əlavə məzuniyyət hüququ vardır?

Səbuhi MƏMMƏDOV,
Salyan rayonu.

- Nazirlər Kabinetinin 2004-cü il 5 iyul tarixli, 92 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Əmək şəraitinə və əmək funksiyasının xarakterinə görə əlavə məzuniyyət hüququ verən, zərərli və ağır istehsalatların, peşə və vəzifələrin Siyahısı"nın 6-cı bölməsinin 110-112-ci bəndlərinə əsasən, neft və qaz sənayesində geofizika və axtarış işlərində əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan:
o Quyularda vurub-deşmə, partlatma işləri üçün barıtlı, hekzogenli və digər RM partladıcı maddələrin doldurulması, daima çəkilib-bükülməsi və hazırlığı ilə məşğul olan fəhlələr, rəhbərlər və mütəxəssislərin-6 təqvim günü,
o Vurub-deşmə və partladıcı quyu aparatlarının hazırlanmasında, tamamlanmasında, doldurulmasında və partlatma işlərində, boşaldılmasında, tənzimlənməsində və yuyulmasında daima məşğul olan fəhlələr, ustalar və texniklərin-6 təqvim günü ,
o Partladıcı maddələr doldurulan otaqların yığışdırılmasında məşğul olan istehsalat otaqlarını yığışdıranların-6 təqvim günü əmək şəraitinə və əmək funksiyasının xarakterinə görə əlavə məzuniyyət hüququ vardır.

- Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı üçün nə qədər dövlət rüsumu ödənilməlidir?

Təranə SEYİDOVA,
Bakı şəhəri.

- "Dövlət rüsumu haqqında" qanunun 12-ci maddəsinə əsasən, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı üçün dövlət rüsumunun dərəcələri: nikahın qeydə alınması üçün - 5 manat, nikahın pozulmasının qeydə alınması üçün dövlət rüsumunun məbləği - 5 manat, yetkinlik yaşına çatmamış ümumi uşaqları olmayan ər-arvadın qarşılıqlı razılığı əsasında - 6 manat, məhkəmə qətnaməsi əsasında (qətnamədə dövlət rüsumunu tərəflərdən hansının ödəməli olduğu göstərilmədikdə, qeydiyyat üçün birinci müraciət etmiş tərəfdən); - 11 manat , digər tərəf müəyyən edilmiş qaydada xəbərsiz itkin düşmüş, yaxud fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilmişsə, yaxud ən azı üç il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmiş şəxsdirsə - 2 manat, soyadın, adın və ata adının dəyişdirilməsinin qeydə alınması üçün - 3 manat, doğum, nikah və nikahın pozulması, ölüm haqqında akt qeydlərində dəyişikliklərin, düzəlişlərin və əlavələrin edilməsi və onların bərpası ilə əlaqədar şəhadətnamələrin verilməsi üçün - 2 manat, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydə alınması barədə təkrar şəhadətnamələrin verilməsi üçün - 2 manat, xaricdə istifadə edilməsi məqsədi ilə verilən eyni cür şəhadətnamələr üçün - 11 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur.

- Azərbaycan Respublikasında daimi yaşayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasında hansı təhsil hüquqlarına malikdirlər?

Əfqan HÜSEYNOV,
Bakı şəhəri.

- Azərbaycan Respublikasında daimi yaşayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları ilə eyni əsaslarla təhsil hüquqlarına malikdirlər. Başqa əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər üçün Azərbaycan Respublikasının qanunları və Azərbaycan Respublikasının iştirakçısı olduğu beynəlxalq müqavilələr ilə, başqa qaydalar nəzərdə tutulmayıbsa, təhsil pulludur.

- Qanunvericiliklə dövlət qulluğunun hansı şərtləri vardır?

Mətin İSAYEV,
Sumqayıt şəhəri.

- Qanunvericiliklə dövlət qulluğunun aşağıdakı şərtləri vardır:
Dövlət qulluğunda iş vaxtı həftədə 40 saatdır.Dövlət qulluqçularının ayrı-ayrı kateqoriyaları üçün qanunla müddəti qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilə bilər.
1. Qulluq üçün zəruri olduqda dövlət orqanının rəhbəri müstəsna hallarda iş vaxtını ayda əvəzi ödənilmədən 5 saata qədər artıra bilər.İş vaxtı 5 saatdan çox artırıldıqda işlədiyi hər saata görə əlavə ödənilməlidir.
2. Dövlət qulluqçularına ildə bir dəfə 30 təqvim günü qədər haqqı ödənilən məzuniyyət verilir.Uzun illər işləməyə görə haqqı ödənilən əlavə məzuniyyət aşağıdakı qaydada verilir:
o 5 ildən 10 ilədək əmək stajına görə - 2 təqvim günü;
o 10 ildən 15 ilədək əmək stajına görə - 4 təqvim günü;
o 15 ildən çox əmək stajına görə - 6 təqvim günü.
3. Xidməti ezamiyyətə göndərilən dövlət qulluqçusu aşağıdakılarla təmin olunur:
o Mehmanxanada və ya xidməti yaşayış sahəsində yer, altı aydan çox müddətə ezamiyyətə göndəriləndə isə ayrıca xidməti mənzil sahəsi;
o Iş yeri,rabitə vasitələrindən istifadə etmək imkanı;
o Digər zəruri texniki xidmətlər və sosial-məişət xidmətləri,o cümlədən onu göndərən orqanın vəsaiti hesabına xidmətlər.
4. Müvəqqəti olaraq başqa yerə qulluğa keçirilən dövlət qulluqçusunun ailəsini özü ilə aparmağa ixtiyarı vardır.Ona müəyyən edilmiş yaşayış normalarına uyğun gələn məişət ləvazimatı ilə komplektləşdirilmiş xidməti mənzil verilir,habelə əvvəl işlədiyi yerdəki yaşayış sahəsi saxlanılır.Dövlət qulluqçusunun ailə üzvlərinə işə və ya təhsil müəssisəsinə düzəlməkdə kömək göstərilir,məktəbəqədər uşaq müəssisələrində yer verilir və lazım gəldikdə,onu göndərən orqanın vəsaiti hesabına haqqı ödənilən tibbi xidmət göstərilir. Müvəqqəti olaraq başqa yerə qulluğa keçirilməklə bağlı olan başqa məsələlər Əmək Məcəlləsi ilə tənzimlənir.
5. Yardımçı vəzifələr tutan dövlət qulluqçularının əmək münasibətləri, bu Qanunun müddəaları nəzərə alınmaqla, Əmək Məcəlləsi ilə tənzimlənir.

- Avropa Sosial Xartiyasına görə ədalətli əmək şəraiti hüququ nə deməkdir?

Sənubər VƏLİYEVA,
Şirvan şəhəri.

- "Avropa Sosial Xartiyasının tədbiq edilməsi barədə" qanunun ikinci maddəsinə əsasən, ədalətli əmək şəraiti hüququnun səmərəli həyata keçirilməsini təmin etmək məqsədi ilə tərəflər öz üzərlərinə aşağıdakı öhdəlikləri götürürlər:
o Ağlabatan iş günü və iş həftəsini nəzərdə tutmaq, habelə məhsuldarlıq artımının və digər müvafiq amillərin imkan verdiyi dərəcədə iş həftəsini tədricən azaltmaq.
o Ödənişli bayram günləri təyin etmək.
o Ən azı dörd həftəlik ödənişli illik məzuniyyətin verilməsini təmin etmək.
o Təhlükəli və sağlamlıq üçün zərərli işlərlə əlaqədar təhlükələri aradan qaldırmaq, habelə belə təhlükələrin aradan qaldırılması və ya kifayətedici dərəcədə azaldılması hələ mümkün olmadıqda, belə işlərə cəlb olunan işçilər üçün iş vaxtının azaldılmasını və ya əlavə ödənişli məzuniyyəti nəzərdə tutmaq.
o Müvafiq ölkə və ya bölgənin adət və ənənəsinə görə istirahət günü kimi tanınmış həftə günü ilə imkan dərəcəsində üst-üstə düşən hər həftə üçün istirahət dövrü ayırmaq.
o Əmək müqaviləsinin və ya əmək münasibətlərinin mühüm cəhətləri haqqında işçilərə mümkün qədər tez və ya hər halda onların muzdlu işə başlamasından iki ay müddətindən gec olmayaraq məlumat verməyi təmin etmək.
o Gecə əməyinin xüsusiyyətini nəzərə alan imtiyazları işçilərin almasını təmin etmək.

- Valideynlər hansı hallarda val ideynlik hüquqlarından məhrum edilə bilərlər?

Gülnarə MEHDİYEVA,
Bakı şəhəri.

- Valideynlər (onlardan biri) valideynlik hüquqlarından aşağıdakı hallarda məhrum edilə bilərlər:
o Öz valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmədikdə.
o Alimenti qəsdən ödəmədikdə.
o Heç bir üzürlü səbəb olmadan uşağı doğum evindən və yaxud hər hansı müalicə, tərbiyə, əhalinin sosial müdafiəsi müəssisəsindən və digər analoji müəssisələrdən götürməkdən imtina etdikdə.
o Valideynlik hüquqlarından sui-istifadə etdikdə.
o Uşaqlarla amansız davrandıqda, onları fiziki və ya psixi təzyiq altında saxladıqda.
o Xroniki alkoqol və narkomaniya xəstəsidirsə.
o Uşaqların və ya ərinin (arvadının) sağlamlığına və ya həyatına qarşı qəsdən edilmiş cinayət törətdikdə.

çap üçün verisya