2010-cu ilin yanvarından iyul ayınadək aptekdə əczaçı vəzifəsində işləmiş işçiyə işdən azad olunarkən, ona neçə təqvim günü ödənişli məzuniyyət verilməlidir və bu zaman onun məzuniyyəti necə hesablanmalıdır?

Sevda RZAYEVA,
Bakı şəhəri.

- Əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin səbəbindən və əsasından asılı olmayaraq, işçiyə işdən çıxan günədək hər hansı şərt və ya məhdudiyyət qoyulmadan istifadə etmədiyi bütün iş illərinin əsas məzuniyyətlərinə görə pul əvəzi ödənilməlidir. Əmək münasibətlərinə xitam verilərkən bu Məcəllənin 115 və 116-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş əlavə məzuniyyətlərə, təhsil və yaradıcılıq məzuniyyətlərinə, habelə sosial məzuniyyətlərə görə pul əvəzi verilmir.
Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsinə əsasən, məzuniyyət vaxtı üçün ödənilən orta əməkhaqqı onun hansı iş ili üçün verilməsindən asılı olmayaraq məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqına əsasən müəyyən edilir. 12 təqvim ayından az işləyib məzuniyyətə çıxan işçinin orta aylıq əməkhaqqı onun faktik işlədiyi tam təqvim aylarına əsasən hesablanır. Məzuniyyət günlərinin əməkhaqqını müəyyən etməkdən ötrü məzuniyyətdən əvvəlki 12 təqvim ayının əməkhaqqının cəmlənmiş məbləğini 12-yə bölməklə orta aylıq əməkhaqqının məbləği tapılır və alınan məbləği ayın təqvim günlərinin orta illik miqdarına - 30,4-ə bölmək yolu ilə birgünlük əməkhaqqının məbləği müəyyən edilir. Bu qayda ilə müəyyən edilmiş birgünlük əməkhaqqının məbləği, məzuniyyətin müddətinin təqvim günlərinin sayına vurulur. Bu maddədə nəzərdə tutulmuş məzuniyyət haqqının ödənilməsi üçün əməkhaqqının hesablanması qaydası işçiyə istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə pul əvəzi ödənilərkən də tətbiq edilir.
Sualınızda qeyd etdiyiniz işçi 6 ay müddətində işlədiyindən və 30 təqvim günü məzuniyyət hüququ olduğundan onun 15 təqvim gününə görə ödənişli məzuniyyətə görə pul əvəzi almaq hüququ vardır. Bu pul əvəzi onun 6 ay üçün faktik işlədiyi tam təqvim aylarına görə orta aylıq əməkhaqqına əsasən hesablanır. Əgər işçi 6 ay tam təqvim ayında işləmişsə, bu halda 6 təqvim ayının əməkhaqqının cəmlənmiş məbləğini 6-ya bölməklə orta aylıq əməkhaqqının məbləği tapılır və alınan məbləği ayın təqvim günlərinin orta illik miqdarına - 30,4-ə bölmək yolu ilə birgünlük əməkhaqqının məbləği müəyyən edilir. Bu qayda ilə müəyyən edilmiş birgünlük əməkhaqqının məbləği 15 günə vurulur və əmək müqaviləsinə xitam verilmiş işçiyə bu məbləğdə hər hansı şərt və ya məhdudiyyət qoyulmadan istifadə etmədiyi 6 aya görə əsas məzuniyyətinə görə pul əvəzi ödənilir.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53-3-cü maddəsinə əsasən, "mülkiyyət formasından asılı olmayaraq idarə, müəssisə və təşkilatlarda çalışan işçilərin əməkhaqlarından tutulmuş üzvlük haqlarının həmin idarə, müəssisə və təşkilatların həmkarlar ittifaqları təşkilatlarının xüsusi hesabına köçürülməməsinə görə, vəzifəli şəxslər min manatdan min beş yüz manatadək miqdarda cərimə edilirlər". İnzibati Xətalar Məcəlləsinin bu maddəsinin hansı orqan tərəfindən icra olunması barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm.

Saday ƏLİYEV,
Bərdə rayonu.

- Sualınızda bildirdiyiniz kimi, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53-3-cü maddəsinə əsasən, "mülkiyyət formasından asılı olmayaraq idarə, müəssisə və təşkilatlarda çalışan işçilərin əməkhaqlarından tutulmuş üzvlük haqlarının həmin idarə, müəssisə və təşkilatların həmkarlar ittifaqları təşkilatlarının xüsusi hesabına köçürülməməsinə görə vəzifəli şəxslər min manatdan min beş yüz manatadək miqdarda cərimə edilirlər".
İnzibati xətalar haqqında işlərə rayon (şəhər) məhkəmələri, yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqlarının müdafiəsi üzrə komissiyalar, seçki komissiyaları (kollegial orqan); Müvafiq icra hakimiyyəti orqanları, Milli Bank (vəzifəli şəxslər) baxır. İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmağa səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər bu Məcəllənin xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati tənbehləri onlara verilmiş səlahiyyət çərçivəsində və yalnız xidmət vəzifəsinin icrası zamanı tətbiq edə bilərlər. İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata başlamağa səbəblər aşağıdakılardır: inzibati xəta hadisəsinin mövcudluğunu göstərən kifayət qədər halların səlahiyyətli, vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edilməsi, dövlət orqanlarından və təşkilatlarından və ya yerli özünüidarəetmə orqanlarından, ictimai birliklərdən materialların daxil olması; fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim edilən məlumatlar, onların ərizələri, habelə kütləvi informasiya vasitələrində elan olunmuş məlumatlar.
Əmək Məcəlləsinin 312-ci maddəsinə əsasən, qanunvericiliyi pozan işçi, işəgötürən və digər fiziki şəxslər İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hallarda müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyətə cəlb edilirlər. Bu Məcəllənin 15-ci maddəsinə əsasən, Məcəllənin və əmək qanunvericiliyinə dair digər normativ-hüquqi aktların tələblərinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini müvafiq icra hakimiyyəti orqanı olan Dövlət Əmək Müfəttişliyi həyata keçirir. Müfəttişlik səlahiyyəti çərçivəsində əmək qanunvericiliyinin pozulmasında təqsirkar şəxslərdən yol verdikləri hüquq pozuntularının aradan qaldırılmasını tələb etmək, onların İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə müəyyən olunmuş hallarda və qaydada inzibati və digər məsuliyyətə cəlb olunmaları üçün müvafiq orqanlar qarşısında məsələ qaldırmaq hüququna malikdir.
Əgər müəssisə və təşkilatların vəzifəli şəxsləri, bu müəssisə və təşkilatlarda çalışan işçilərin əməkhaqlarından tutulmuş üzvlük haqlarının həmin idarə, müəssisə və təşkilatların həmkarlar ittifaqları təşkilatlarının xüsusi hesabına köçürülməsini icra etmirlərsə, həmkarlar ittifaqları təşkilatları həmin pulların və dəymiş ziyanın əvəzinin məcburi qaydada ödənilməsi ilə əlaqədar məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdirlər.

Mənzil münasibətləri sahəsində dövlətin hansı vəzifələri vardır?

Şəhla CƏFƏROVA,
Şəki şəhəri.

- Mənzil Məcəlləsinin 10-cu maddəsinə əsasən, mənzil münasibətləri sahəsində dövlətin vəzifələrinə aşağıdakılar aiddir:
mənzil fondunun uçot qaydasını müəyyən etmək; yaşayış sahələrinə, onların yararlı vəziyyətdə saxlanılmasına, çoxmənzilli binalarda ümumi mülkiyyətin qorunması və yararlı vəziyyətdə saxlanılmasına dair tələblər müəyyən etmək; sosial kirayə müqaviləsi üzrə verilən yaşayış sahələrinə ehtiyacı olan vətəndaşların aztəminatlı hesab edilməsi əsaslarını və qaydasını müəyyən etmək; bələdiyyə mənzil fonduna məxsus yaşayış sahələrinin sosial kirayə müqaviləsi üzrə aztəminatlı vətəndaşlara verilməsi qaydasını müəyyən etmək; dövlət mənzil fondunun yaşayış sahələrinin verilməsi məqsədi ilə digər kateqoriyalardan olan vətəndaşları müəyyən etmək; kateqoriyaları qanunvericiliklə müəyyənləşdirilən və yaşayış sahələrinə ehtiyacı olan vətəndaşlara dövlət mənzil fondunun yaşayış sahələrinin verilməsi qaydasını müəyyən etmək; dövlət və bələdiyyə mənzil fonduna məxsus xüsusi təyinatlı yaşayış sahələrinin kirayə müqavilələri üzrə yaşayış sahələrinin verilməsi əsaslarını müəyyən etmək; mənzil-tikinti kooperativlərinin təşkili və fəaliyyət qaydasını müəyyən etmək, belə kooperativ üzvlərinin hüquqi vəziyyətini, o cümlədən onlara mənzil-tikinti kooperativlərində yaşayış sahələrinin verilməsi qaydasını müəyyən etmək; mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətlərinin təşkili və fəaliyyət qaydasını müəyyən etmək, mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətlərinin üzvlərinin hüquqi vəziyyətini müəyyən etmək; yaşayış sahələrinin yenidən qurulması və yenidən planlaşdırılması şərtləri və qaydasını müəyyən etmək və belə yenidən qurulma və yenidən planlaşdırılmanı razılaşdırmaq; yaşayış sahələrinin yaşayış üçün yararsız hesab edilməsinin əsaslarını və qaydasını müəyyən etmək; mənzil fondunun yaşayış sahələrini müəyyən edilmiş qaydada yaşamaq üçün yararsız hesab etmək; yaşayış sahələrindən istifadə qaydalarını müəyyən etmək; vətəndaşların yaşayış sahələrindən çıxarılmasının əsaslarını, qayda və şərtlərini müəyyən etmək; yaşayış sahələri barəsində ayrı-ayrı əqdlərin hüquqi tənzimlənməsi; yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə ödənişin strukturunu, bu ödənişin hesablanması və ödənilməsi qaydasını müəyyən etmək; dövlət mənzil fondunun yaşayış sahələrindən istifadəyə və saxlanmasına, bu fondun yaşayış sahələrinin müəyyən edilmiş sanitariya və texniki norma və qaydalara, qanunvericiliyin digər tələblərinə uyğunluğuna nəzarəti həyata keçirmək; müəyyən edilmiş qaydada yaşayış sahələrinin qeyri-yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin yaşayış sahələrinə keçirilməsi barədə qərar qəbul etmək; mənzil münasibətləri sahəsində bələdiyyələrin və yaşayış binasının tərkib hissələri mülkiyyətçilərinin səlahiyyətlərinə aid edilməmiş digər məsələlər.

çap üçün verisya