Biz həmkarlar ittifaqı hərəkatı üçün çox mühüm olan bir mərhələnin ərəfəsindəyik. Bəşəriyyət XXI əsrə yeni iqtisadi, mənəvi münasibətlər zəminində qədəm qoyub. Hələ ilk addımlarını atmağa başlamış növbəti yüzillik dövlətləri qloballaşma dilemması qarşısında qoymuşdur. Yeni iqtisadi sistem əhalinin yaşayış, əmək fəaliyyəti tərzinə də güclü təsir göstərməkdədir. İşçiləri, onların ailələrini qloballaşma maşınının təkərləri altından necə xilas etməli, sıravi insanların daha yaxşı yaşamasına necə, hansı mexanizmləri işləyib hazırlamaqla nail olmalı?
Azərbaycan həmkarlar ittifaqlarının III qurultayı bu həyat əhəmiyyətli suallara cavab tapmağa çalışacaqdır. Təbii ki, bu ictimai qurumun mühüm tərkib hissəsi olan Dəmiryolçuların Müstəqil Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsi də qurultayın işində fəal iştirak edəcək. Və onun proqram sənədlərinin həyata keçirilməsi yolunda dəyərli töhfələrini verəcəkdir. Mən bu sözləri sahə həmkarlar ittifaqı üzvlərinin adından, həm də təcrübəmizə əsaslanıb deyirəm. Kolleqlərimizin yaxşı yadındadır. Konfederasiyanın ikinci ali məclisi onun ətrafına birləşən təşkilatların növbəti beş il üçün fəaliyyət istiqamətlərini dəqiq işləyib hazırlamışdı. Bu istiqamətlər bizə dəmiryolçuların əmək, sosial hüquqlarının, sağlamlıqlarının qorunması, ictimai nəzarətin həyata keçirilməsində əsl mayak rolunu oynadı.
II qurultayın qərarlarını reallaşdırmaqdan ötrü sahə Respublika Komitəsi çox gərgin işləmiş, bütün potensialından bəhrələnməyə səy göstərmişdir. Təkcə 2007-ci ildə komitənin Plenum və Rəyasət Heyətinin iclaslarında işçilərin sosial-iqtisadi mənafelərinin müdafiəsi, əməyin mühafizəsinin yaxşılaşdırlması və sair müzakirəyə çıxarılmış və müvafiq qərarlar qəbul edilmişdir.
Ötən qurultayda həmkarlar ittifaqlarının işçilərlə daha yaxın təmasda olması, onların problemlərinin həllinə daha cəsarət və qayğı ilə yanaşmaq tələbi qoyulmuşdu. Bu tələb istiqamətində də RK-nın işi qat-qat canlandırılmışdır. Belə ki, komitəyə ötən il dəmiryolçular tərəfindən 230 ərizə daxil olmuşdu. Ərizələrə komitənin müvafiq şöbələrində baxılmışdır. Məsul əməkdaşlarımız yerlərdə olmuş, araşdırmalar aparmışlar. Ərizələrdə qaldırılan problemlərin böyük əksəriyyəti qanunvericilik çərçivəsində, işçilərin xeyrinə həll edilmişdir.
Yazılı müraciətlərlə yanaşı, komitə sədrinin özü ilə birbaşa görüşüb qarşılaşdığı çətinlikləri şəxsən demək istəyənlər də kifayət qədər olur. Dəmiryolçuların bu istəklərini rahat, maneəsiz həyata keçirmələrinə şərait yaratmaq məqsədi ilə Respublika Komitəsinin sədri ayrıca qəbul günləri sistemindən imtina etmişdir. Hər bir həmkarlar ittifaqı üzvü istənilən gün və saat sədrin qəbuluna gələ bilir. Ötən il RK sədrinin qəbulunda 96 Hİ üzvü olmuşdur.
Əlbəttə, biz arzulayırıq ki, problem olmasın, fəaliyyətimizdə bu istək də prioritet təşkil edir. Amma digər tərəfdən onu da diqqətə çatdırım ki, təşkilatımızın güman yerinə çevrilməsi işçilərlə qurduğumuz isti münasibətin, onların üzləşdikləri neqativ halların aradan qaldırılması üçün gördüyümüz təsirli tədbirlərin nəticəsində mümkün olur. Bir neçə ay əvvəl Bakı vaqon deposunun təlimatçısı H. İbrahimov və təhlükəsizlik xidmətinin müvəkkil-atıcısı Y. Əliyev komitəyə yazdıqları ərizədə iddia edirdilər ki, müdiriyyət onları əsassız olaraq işdən çıxarıb. Dərhal şikayətə tərəfiimizdən reaksiya verildi. Yoxlamaların gedişi göstərdi ki, şikayətçilər haqlıdırlar. Müdiriyyət Əmək Məcəlləsinin maddələrinə əsaslanmayıb. İşçilərin əmək hüququnu pozub.
Daha yuxarı distansiyalar qarşısında bu barədə məsələ qaldırdıq. Beləliklə, hər iki işçi əvvəlki işlərinə bərpa olundu. Kifayət qədər belə misallar göstərə bilərik. Lakin konkret onu deyim ki, ümumilikdə RK-nın tabeliyində olan sahə, birləşmiş və azad həmkarlar ittifaqı komitələri 35 işçinin Əmək Məcəlləsinin 70 "ç" bəndi ilə işdən çıxarılması barədə müdiriyyət tərəfindən onlara edilən müraciətlərə razılıq verməyib. Təbii ki, müdiriyyət həmişə həssas olmur. Məsələn, şəhid anası S. İmanova xəstəliyi ilə əlaqədar əmək qabiliyyətini itirmişdi. Onu işdə saxlamaq mümkün deyildi. Başqa yerdən də qazanc yeri yox idi. O isə bizdən imdad diləyirdi. Rəyasət Heyəti Svetlana xanımın müraciətini müzakirə etdikdən sonra qərar qəbul etdi ki, o, RK tərəfindən himayəyə götürülsün. Biz ikinci qurultaydan ötən dövr ərzində ən uğurlu işlərimizdən biri kimi Dövlət Dəmiryolu rəhbərliyi ilə "Yolun sosial inkişafı üzrə kollektiv Saziş"in bağlanılmasını sayırıq. 2008-2010-cu illər üçün bağlanmış bu sənədə əvvəlki illə müqayisədə dəmiryolçuların sosial müdafiəsi üzrə çox mühüm yeni öhdəliklər salınmışdır. Yol rəhbərliyi öhdəsinə götürmüşdür ki, maşinist köməkçilərinə zərərli iş şəraitinə görə əlavə məzuniyyət günləri versin. Şəhid ailələrinə müavinətlər ödənilsin. Nabranda istirahət kompleksinin tikintisi üçün maliyyə vəsaiti ayırıb həmkarlar ittifaqının hesabına köçürsün.
Buna qədər sadaladığım və digər uğurlarımızla yanaşı, həllinə nail ola bilmədiyimiz problemlər də kifayət qədərdir. Bunların sırasında bizi ən çox narahat edəni dəmiryolçuların əməkhaqlarının günün tələbləri səviyyəsində olmamasıdır. Məlumat üçün deyim ki, dəmiryolçuların maaşları bir çox sahə əməkçilərinin, eyni zamanda MDB ölkələrində çalışan həmkarlarının məvaciblərindən xeyli azdır. Respublika Komitəsi bu barədə Dəmiryolunun rəhbərliyi ilə danışıqlar aparıb. Danışıqlar zamanı mövcud reallıqlar nəzərə alınıb. Ümumi razılığa gəlinib ki, işçilər arasında ixtisar aparmamaqla əməkhaqlarını 30-40 faiz artırmaq mümkündür. Amma bundan ötrü yollarda yük və sərnişindaşıma tariflərini artırmaq lazımdır. Qiymətlərin artırılması layihəsi hazırlanıb Respublika Nazirlər Kabinetinə, Tarif Şurasına təqdim olunub. Təəssüflər olsun ki, indiyə qədər qiymət artımı təşəbbüsünə konkret cavab yoxdur. Bu məsələnin AHİK-in III qurultayında təkidlə qaldırılmasını istərdik.
Qurultaydan başqa bir problemi də müzakirəyə çıxarmağı xahiş edirik. Bildiyimiz kimi, sürətli iqtisadi inkişaf, neft gəlirlərinin artımı, dünya bazarında müşahidə olunan daimi bahalaşma respublikamızda inflyasiyanı qarşısıalınmaz edir. Əhalinin rifah halının pisləşməməsi üçün əməkhaqlarının, müavinətlərin nəinki ildə, hətta hər rübdə bir dəfə nəzərdən keçirilib inflyasiyaya uyğunlaşdırılması qanunla tənzimlənməlidir. Yəqin ki, qurultay Milli Məclisdə bu təklifə baxılmasını və həllini tapması üçün həmkarlar ittifaqları qarşısında ciddi vəzifələr qoyacaqdır. Biz növbəti ali məclisimizin də çıxardığı qərarlar və müəyyənləşdirdiyi istiqamətlərlə tarixə çevriləcəyinə inanırıq. AHİK-in III qurultayına uğurlar diləyirik.

Samir BÖYÜKZADƏ,
Dəmiryolçuların Müstəqil Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsi təşkilat şöbəsinin müdiri.

çap üçün verisya