M.Quliyev Əmək Məcəlləsində inqilabi dəyişikliklərə ehtiyac olmadığını bildirsə də, vacib hesab olunan məqamların həll olunmasını məsləhət bilir. "Hazırkı Əmək Məcəlləsində bir sıra müddəalar mütərəqqi xarakter daşıyır. Onların bir çoxunun dəyişməsinə ehtiyac yoxdur. Amma Məcəllədə 120-yə yaxın əlavələr və dəyişikliklər edilməsi zəruridir. Konkret olaraq dəyişikliyə ehtiyac duyulan maddələrə gəlincə, mütəxəssis daha çox işçilərin əmək hüquqları ilə bağlı sahələrin təkmilləşdirilməsini daha vacib sayır. Bu gün müəssislərin əksəriyyətində işçilərin əmək hüquqları pozulur. İşəgötürənlər onlarla əmək müqaviləsi bağlamır. Bu gün ölkmizdə 4 milyona yaxın işləyən insan var, amma onların cəmi 1 milyon 400 min nəfəri əmək müqaviləsi əsasında çalışır. İşəgötürənlər, təbii ki, bundan öz məqsədləri üçün sui-istifadə edirlər. Biz öz qanunvericiliyimizdə göstəririk ki, insanlar əmək müqavilələrini bağlamaqda sərbəstdirlər. Hesab edirəm ki, bu, bir o qədər də düzgün deyil. Bu, çox liberal bir yanaşmadır. İşəgötürənlər bu boşluqdan istifadə edərək onların sosial müdafiəsi üçün normal şərait yaratmırlar. İşçilərin heç bir əsaslı səbəb olmadan işdən azad olunması, onlara kompensasiya verilməməsi, digər məsələlər əmək müqavilələrinin olmaması səbəbindən baş verir. Bu şəxslərin gələcək sosial müdafiəsi barədə təminatın verilməməsi də işəgötürənlərin qanunları pozmasının nəticəsidir. Yeni təkliflərdə bu məsələ tam başqa formada həll oluna bilər. Ona görə də Əmək Məcəlləsində bu məsələ ciddi həllini tapmalı və sərtləşdirilməlidir. Eləcə də bir çox işçi hərbi xidmətə gedir və hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra əvvəlki iş yerlərinə bərpa oluna bilmirlər. Əmək Məcəlləsinin 77-ci maddəsinə təklif olunan 9-cu hissədə bu problem aradan qaldırılır. Həmin hissədə göstərilir ki, hərbi və alternativ xidmətə çağırılanadək işləmiş şəxslər xidmət müddəti qurtardıqdan sonra 30 təqvim gününədək həmin müəssisədə əvvəlki və ya buna bənzər vəzifəyə (peşəyə) işə girmək hüququna malikdirlər. Əks halda müəssisə rəhbəri cəzalandırıla bilər. Digər vacib maddələrdən biri işçilərin istirahət hüquqları ilə bağlıdır. Yeni maddədə minimum məzuniyyət müddətinin 21 gündən 28 günə çatdırılması nəzərdə tutulur”.
İş ondadır ki, millət vəkili Əmək Məcəlləsində bəzi təklifləri qəbul etmək istəmir. M.Quliyev Əmək Məcəlləsində ən mütərəqqi formalardan biri hesab olunan qadınların analıq məzuniyyətində olduğu müddətdə onlara verilən istirahət hüquqları ilə bağlı maddənin qəbul olunacağına inanmır. Xatırladaq ki, həmin maddəyə əsasən, qadınlara orta aylıq əməkhaqqı saxlanılmaqla məzuniyyət müddətinin 6 ayadək uzadılması nəzərdə tutulur. M.Quliyev deyir ki, analıq məzuniyyəti müddətinin 126 gündən 250 günə çatdırılması ciddi problemlər yarada bilər. Belə ki, bəzi müəssisə rəhbərləri öz işçisi olan qadının 250 günlük məzuniyyətə çıxması ilə razılaşmayacaq. Çünki bu onlara sərf etmir. Ona görə də bu müddət 250 gündən, daha doğrusu, doğuşdan sonrakı dövrü nəzərdə tutan 180 gündən 90 günə endirilməlidir.
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Məşğulluq və Demoqrafiya Siyasəti Şöbəsinin müdiri Vahab Məmmədov isə hesab edir ki, ölkəmizdə demoqrafik vəziyyət xeyli dəyişib. Ölkədə təbii artım azalmağa doğru gedir. Valideynlər bu məsələdə müəyyən məsuliyyət daşıyır. Qonşu ölkələrdə təbii artımla bağlı əmək qanunvericiliyində yeni müddəalar qəbul olunub. Türkmənistan hökuməti bu günlərdə yeni doğulan uşaqların əmək və sosial hüquqlarının yaxşılaşdırılmasına xidmət edən qanun qəbul etdi. Mövcud vəziyyət ölkəmizdə yaxın illərdə demoqrafik problem yarada bilər. Hesab edirəm ki, bizim respublikada da bu məsələ hökmən nəzərə alınmalıdır.
Nazirliyin şöbə müdiri əmək miqrantları ilə bağlı məsələlərin də yeni dəyişiklələrdə öz əksini tapacağını bildirib. Yeni təkliflərə əsasən, hər xarici vətəndaş Azərbaycanda il ərzində əmək fəaliyyəti ilə məşğul olması üçün 1000 manat dövlət rüsumu ödəyəcək. Bundan başqa, miqrantların axını ilə bağlı vəziyyətə də nəzarət olunacaq. Xarici ölkələrdən Azərbaycana lazımsız ixtisas və peşələr üzrə işçilərin gətirilməsinin qarşısı alınacaq. Azərbaycan bu gün, digər ölkələrlə müqayisədə, daha çox xarici işçi qüvvəsi qəbul edir. Onların bir çoxunun əmək bazarında fəaliyyəti lazımsızdır. Ona görə də işlərin profilinə və işin keyfiyyətinə nəzarət ediləcək. Əgər xarici mütəxəssislərin gördüyü işi yerli mütəxəssis bacarırsa, əcnəbilərə məhdudiyyət qoyulacaq. Azərbaycanda hər hansı peşə üzrə mütəxəssislər və işçilər varsa, o sahə üzrə xaricdən işçi gətirilməsinə ehtiyac yoxdur. Yeni Məcəllədə bu məsələ nəzərə alınacaq və işəgötürən yerli kadrı qoyub, xarici işçi qüvvəsi ilə əmək müqaviləsi bağlasa cərimə olunacaq.
Əmək Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklərdən biri də havanın hərarətinin 41 dərəcəyə çatdığı halda işlərin dayandırılması ilə bağlıdır. Hazırkı Məcəlləyə görə, ölkə ərazisində 45 dərəcə istilik qeydə alındığı halda qeyri-iş günü elan edilir.

çap üçün verisya