Son vaxtlar Bakının mərkəzində yerləşən bazarların başqa əraziyə köçürüləcəyi barədə tez-tez məlumatlar səsləndirilir. Şəhərin mərkəzindəki bazarların köçürülməsinə səbəb kimi həmin ərazilərdə antisanitariya şəraitinin olması göstərilir. Bakı Dəmir Yolu Vağzalının yaxınlığında yerləşən Yaşıl bazarın köçürülmə məsələsi bir neçə dəfə gündəmə gəlsə də, reallaşmayıb. Maraqlıdır ki, hazırda da antisanitariya hökm sürən həmin bazarlar nə zaman köçürüləcək, yaxud orada qayda-qanun nə vaxt yaradılacaq?
Məsələyə münasibət bildirən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti mətbuat xidmətinin rəhbəri Nuranə Mərdanova da həmin bazarların köçürülməsinin hələ gündəmdə olmadığını bildirdi: "Bu məsələ bir neçə il öncə də vurğulanmışdı. Şəhərin mərkəzində antisanitariya vəziyyətində olan bazarların yeni ərazilərə köçürülməsi gözlənilirdi. Amma hələlik bu barədə rəsmi bir qərar yoxdur".
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov ölkə bazarlarının ən azı 50 faizində antisanitariyanın hökm sürdüyünü bildirdi: "Bakı bazarları antisanitariya şəraitinin ən çox yayıldığı və istehlakçıların hüquqlarının ən çox pozulduğu bir ticarət şəbəkəsidir. Həmin bazarların əksəriyyətində adı olub, özü mövcud olmayan laboratoriyalar var. Bazarlarda səhər saat 9-da artıq bütün mallara sənəd verilir. Həmin sənədlərdə göstərilir ki, bu məhsullar insan orqanizmi üçün təhlükəsizdir. Hətta ağzı açılmamış turşulara sənəd verilir ki, insan orqanizmi üçün zərərsizdir. Halbuki hər hansı məhsulun ekspertizasını aparmaqdan ötrü minimum 20 dəqiqə vaxt lazımdır. Bakı bazarında bir gün ərzində olan malları ekspertizadan keçirmək üçün 10 il vaxt lazımdır. Lakin ağxalatlı, laboratoriyası olmayan həkimlər ticarətçilərə möhürlü kağız paylayır ki, hər şey öz qaydasındadır. Əslində isə heç bir laboratoriya rəsmi akkreditasiya olunmayıb".
Ekspertin qənaətinə görə, belə bazarlardan iki üsulla xilas olmaq mümkündür: "Birincisi, istehlakçı baykotu ilə, ikincisi isə, inzibati yolla. Azərbaycanda normal istehlakçı hərəkatı olmadığından birinci üsulla buna nail olmaq mümkün deyil. İkinci üsulla mübarizə isə hələlik kifayət qədər getmir. Çünki orada istehlakçıların aldadılmasından gəlir götürən insanlar var".
E.Hüseynov hazırda antisanitariya şəraitində fəaliyyət göstərən bazarların başqa ərazilərə köçürülməsinin mümkünlüyünü vacib sayır: "Nə vaxtsa həmin bazarların ərazisində bina tikmək istəyən olsa, həmin bazarlar da söküləcək. Amma onların hansısa əraziyə köçürülməməsi və yeni sivil bazarların tikilməsi üçün vəsait lazımdır. Amma nə qədər ki, sahibkar az maya qoymaqla çox qazanc götürə bilir, bu addımı atmayacaq".
Tacirlər İctimai Birliyinin sədri Sevgim Rəhmanov da antisanitariya şəraiti hökm sürən bazarların başqa əraziyə köçürülməsini məqbul sayır.

“Həkim nəzarətindən keçməyən
heç bir məhsul istehlakçıya
təklif edilməməlidir"

Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin bölmə rəhbəri İmran Abdullayev də bəzi bazarlarda sanitar vəziyyətin biabırçı olduğunu təsdiqləyir: "Bəzi bazarların çöl hissəsində ticarətlə məşğul olanları polislərin köməyi ilə təmizləyirik. Ancaq bir həftədən sonra alverçilər yenidən bazarın çölündə ticarətlə məşğul olur. Yaşıl bazar, 8-ci kilometr qəsəbəsində yerləşən bazarda da bu sahədə vəziyyət ürəkaçan deyil.
Yasamal bazarında isə bazarın içərisinin vəziyyəti acınacaqlıdır. Təbii ki, bazarlarda təmizlik işlərinin aparılmasına birbaşa həmin ticarət mərkəzinin rəhbərliyi cavabdehdir. Bu barədə də onlara dəfələrlə xəbərdarlıq edilib".
Paytaxtda müasir tələblərə cavab verən yeni ticarət mərkəzlərinin tikilməsinə gəldikdə isə, İmran müəllim bunun üçün hər hansı yerin ayrılmasının vacibliyini bildirdi: "Həmin köhnə bazarların yerində, yaxud ona yaxın ərazilərdə kənd təsərrüfatı məhsullarının satış mərkəzlərinin yaradılması yaxşı olardı. Həmin bazarlarda sanitar-gigiyenik normaların gözlənilməsi və buna nəzarət edilməsi də daha asan olardı. Bazar elə bir ticarət obyektidir ki, girişlə çıxış arasında heç bir əlaqə olmamalıdır. Bazarın girişindən daxil olan məhsullar həkim nəzarətindən keçirilməli və daha sonra satışa verilməlidir. Eyni zamanda bazarın çıxışından içəri məhsul daxil olmasına imkan verilməməlidir. Girişdə müasir tələblərə cavab verən laboratoriya yaradılmalıdır. Həkim nəzarətindən keçməyən heç bir məhsul istehlakçıya təklif edilməməlidir. Digər tərəfdən, bazarın ticarət sahəsi ilə məhsul qəbulu sahəsi ayrı-ayrı olmalıdır. Bazara daxil olan məhsullar yoxlanıldıqdan sonra ticarət sahələrinə paylanılmalıdır. Ancaq bu gün bazara daxil olan mal günortaya qədər satıldıqdan sonra həkim gəlib çıxır. Digər tərəfdən, bazarın giriş və çıxış qapıları bilinmir. İstənilən yerdən bazara mal daxil olur. Hətta ən təmiz bazar kimi tanınan "Təzə bazar"da 5-6 qapı var və bütün qapılardan bazara mal daxil olur".
İ.Abdullayev ərzaq məhsulları satılan yerin bir neçə addımlığında dəmir məmulatlar satılmasının yolverilməz olduğunu bildirir: "Amma bu gün əksər bazarlarda bir-birinə yaxın ərazilərdə belə satış yerlərinə rast gəlinir. Tez xarab olan ət məhsulları, o cümlədən balıq məhsullarının satışı üçün ayrıca yerlər təşkil edilməlidir. Bu məhsullar satılan yerlər qapalı və mümkün qədər kondisionerlə təmin edilməlidir. Lakin bu gün bazarlarda satılan balıq məhsullarının əksəriyyəti açıq havada saxlanılır".
Paytaxtdakı bazarlarda sanitar-gigiyenik normalara əməl olunmaması əlaqədar qurumlar tərəfindən də etiraf edilir. Amma, təəssüf ki, problemin həlli üçün ciddi addımlar atılmır.

çap üçün verisya