Həyata keçirilən maliyyə əməliyyatlarının monitorinqi aparılacaq

Maliyyə Nazirliyi aprel ayından başlayaraq respublikada həyata keçirilən 15 min manatdan artıq maliyyə əməliyyatlarının monitorinqini aparacaq. Həmin məbləğdə sövdələşmələr həyata keçirən şəxslərdən maliyyə əməliyyatının məbləğini və sövdələşmələrin məzmununu əks etdirən müvafiq sənədlər tələb olunacaq. Bu, həm dövlət idarələrində və sahibkarlıq sektorunda çalışan insanların maliyyə əməliyyatları ilə yanaşı, həm də fiziki şəxslərin apardığı sövdələşmələr zamanı tətbiq ediləcək.

Nazirliyin Maliyyə Monitorinqi Xidmətindən verilən xəbərə görə, maliyyə monitorinqi əməliyyatların nağd pulla və yaxud köçürmə vasitəsilə aparılan zaman həyata keçiriləcək. Məsələn, adi bir vətəndaş hansısa mağazadan 15 min manatlıq mebel və yaxud avtosalondan avtomobil alanda ödədiyi pulun maliyyə sənədləşməsini tələb etməli olacaq. Çünki MN hər iki tərəfdən bununla bağlı müvafiq arayış tələb edəcək. Daha doğrusu, həmin malı satan mağaza sahibi maliyyə sənədləşməsi barədə məlumatları əks etdirən arayışları MN-ə təqdim edəcək. Ev-alqı satqısı zamanı real sövdələşmələrin dəyərini əks etdirən sənədləri satıcı ilə bərabər, alıcı da təqdim etməli olacaq.
Yaxın vaxtlarda 15 min manatdan aşağı olan məbləğlərin də maliyyə monitorinqinin aparılması nəzərdə tutulur. Hətta 100 manat dəyərində sövdələşmənin də uçota alınması, vergi ödənişi siyahısına daxil edilməsi planlaşdırılır. Artıq dövriyyəsi 15 min manatdan 4-5 dəfə aşağı olan təşkilatlardan maliyyə sənədi tələb olunmağa başlanılıb. Bütün QHT-lərə ötən müddətdə aylıq və illik maliyyə hesablaşmaları barədə sənədləri təqdim etmək xəbərdar olunub.
Məsələ burasındadır ki, ölkədə vergi uçotundan kənarda qalan vəsaitlərin dövriyyəyə cəlb edilməsi ilə bağlı ötən ay Bakıda səfərdə olan Beynəlxalq Valyuta Fondunun missiyası hökumət qarşısında tövsiyə ilə çıxış edib. Fond iqtisadi və sosial sahələrdə xeyli məbləğdə vəsaitin uçotdan gizlədildiyini və bunun "gizli iqtisadiyyat"ın genişlənməsinə yol açdığını diqqətə çatdırıb. Bu məsələni nəzərə alan hökumət bir sıra sahələrdə qeyri-leqal həyata keçirilən əməliyyatları rəsmiləşdirmək istəyir. Məsələn, dəyəri 1000-2000, hətta 300-400 manat olan avtomobil, mənzil, qiymətli əşyalar, məişət avadanlıqları, geyim əşyaları, fərdi sənətkarlıq məmulatları və sair malların satışı zamanı satıcılardan maliyyə sənədi tələb olunacaq. Buna uyğun olaraq onlardan vergi tutulacaq. Bundan sonra evlərini kirayə verən şəxslər, repetitorluq edənlər, müxtəlif sahələr üzrə xidmətlərdə vasitəçilik edənlər (makler, relitor), icarəyə kafe və ya mağaza götürənlər, bazarlarda ticarətlə məşğul olanlar, sürücü saxlayan müəssisə rəhbərləri aylıq maliyyə əməliyyatlarının qeydiyyata alınmasına məcbur olacaqlar. Belə ki, evlərdə ali məktəblərə qəbul üçün şagirdləri test tapşırıqları üzrə hazırlayan repetitor-müəllimlər əldə etdikləri vəsaitlərin məbləğini rəsmi şəkildə bəyan etməli olacaqlar. Yaxud hər hansı sənət növü ilə, məsələn, atelyedə geyim hazırlayan, ayaqqabı tikən şəxs hər bir iş üzrə aldığı pulun məbləğini qeyd edəcək.
Bütün bunlarla bağlı icra mexanizmlərinə əsas səlahiyyətləri Vergilər Nazirliyi həyata keçirəcək. Yəni vergi ödənişləri barədə bu qurum müvafiq tələbnamələr göndərəcək, həmin sahə ilə bağlı maliyyə uçotu isə Maliyyə Nazirliyi tərəfindən tənzimlənəcək. Qeyd olunan tələblərə əməl etməyənləri yaxşı aqibət də gözləmir. Onlar barəsində cərimə və müxtəlif sanksiyalarla yanaşı, Mülki Məcəllənin tələblərinə uyğun olaraq müxtəlif tədbirlərin görülməsi də nəzərdə tululur.
Yeri gəlmişkən, Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) da müəssisələrdə işləyənlərin gəlirlərinin uçotdan gizlətməsini nəzərə alaraq Vergilər Nazirliyi ilə birgə addımlar atmaq niyyətindədir. Fonddan verilən məlumata görə, hazırda işləyənlərin yalnız 51 faizi sosial sığorta haqqının ödənişi zamanı real gəlirlərini düzgün göstərir. İşləyənlərin təxminən yarısı öz gəlirlərini gizlədirlər, bu isə milyonlarla manat vəsaitin uçotdan kənarda qalmasını göstərir. DSMF bununla bağlı müəssisə rəhbərlərinin daha çox məsuliyyət daşıdığını bildirir.

çap üçün verisya