KƏND TƏSƏRRÜFATI VƏ İQTİSADİ İNKİŞAF NAZİRLİKLƏRİ İSƏ YARMARKALARDA MALIN HƏCMİNİ ARTIRMAQLA SÜNİ BAHALAŞMANIN QARŞISINI ALMAĞA ÇALIŞIR

Qurban və Yeni il bayramlarının yaxınlaşması bazarda süni qiymət artımına bir qədər də stimul verib. Satıcılar bayrama 10 gündən də çox qalmasına baxmayaraq, qiymətləri indidən qaldırıblar. Noyabrda müşahidə edilən bahalaşma son on gündə daha 5 faiz yüksəlib. Artıq bir həftədir ki, 25 qəpiyə satılan 390 qramlıq çörəyin çəkisi 30 qram da azalıb və bu, dolayısı ilə çörəyin 9 faiz də bahalaşdığını göstərir.
Eləcə də yağın, südün, süd məhsullarının qiymətləri 5-10 faiz arasında dəyişib. Sabun və digər yuyucu vasitələrinin qiymətləri isə 30 faiz bahalaşıb. Tikinti bazarında vəziyyət isə tənzimlənmir. Xüsusilə sement və qumun qiymətlərində artım bu sahəyə nəzarətin olmamasına sübutdur. Artıq rayonlardan qoyun gətirən işbazlar Qurban bayramında qiymətləri ən azı 25-40 faiz bahalaşdırmaq barədə düşünür. Başqa məhsullar, əsasən də bayramda tələbat artan malların qiymətləri hər gün dəyişməkdədir.
Ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərinin bahalaşmasını Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində də gizlətmirlər. Nazirliyin şöbə müdiri Rafiq Məcidovun fikrincə, bazardakı piştaxtaları və yol kənarındakı sallaqxanaları zəbt edən alverçilərə təsir etmək imkanları məhduddur. Bu işlə digər orqanlar məşğul olmalıdır. R.Məcidov bayram günlərində qiymətlərə təsir etmək üçün yalnız yarmarkaların imkanlarının artırılacağını vəd edir. Qurban bayramında, həmçinin Yeni il ərəfəsində məhsulların çeşidinin və həcminin artırılması, əhaliyə keyfiyyətli və bazar qiymətlərindən xeyli aşağı qiymətlərə məhsullar satılması nəzərdə tutulur. Nazirlik dekabrın 17-18-i və son həftəsində paytaxtda keçirilən satış yarmarkalarına gətirilən məhsulların həcminin artırılması barədə rayon fermerlərinə və rayon icra hakimiyyətlərinin aqrar məsələlər üzrə şöbələrinə müraciət edib. Onlara Bakı şəhərinin müxtəlif ərazilərindəki yarmarkalardakı vəziyyətlə tanış olmaq, bayram günləri ərəfəsində çeşidinin artırılması üçün təcili tədbirlər görmək barədə tapşırıq verilib. Habelə rayonlardakı fermerlərlə işin gücləndirilməsini və qiymət artımının qarşısını almaq üçün onların maşın və digər lazım olan vasitələrlə təmin edilməsi üçün texniki imkanlar nəzərdən keçirilir.
KTN Qurban bayramında qoyun ətinə tələbatın daha çox artacağını nəzərə alaraq fermerlərdən alınan qoyunların indidən Bakı şəhərinin müxtəlif saxlama məntəqələrində yerləşdirilməsini də təklif edir. Nazirlik bu vasitə ilə həmin malların əhaliyə ucuz qiymətə satılmasına nail olmaq istəyir. KTN həmçinin quş ətinin və yumurtanın da ucuz qiymətə satılması üçün broyler təsərrüfatlarına müraciət edib. Bu məqsədlə dekabr ayından etibarən yarmarkalarda həmin məhsulların həcmi 3-4 dəfə artırılacaq. Rafiq Məcidov hesab edir ki, kənd təsərrüfatı məhsulları ilə yanaşı, bəzi ərzaq məhsullarının, xüsusilə də şirniyyat mallarının da yarmarkalarda satışının təşkil olunması gərəkdir. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi malların bahalaşmasına təsir göstərən digər bir amilin - küçə ticarətinin yığışdırılmasını da zəruri hesab edir. Bu halların qarşısını almaq üçün küçə ticarəti ilə məşğul olan şəxslərə himayədarlıq edən polis işçilərinin də fəaliyyətinə müvafiq qurumlar nəzarəti gücləndirməlidir. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə rəisi bazarlarda inhisarçılar tərəfindən qiymətlərin kəskin şəkildə artırılmasını bildirərək, müvafiq orqanları həmin meyillərin qarşısını almağa çağırır. Onun qənaətinə görə, Dövlət Antiinhisar Xidməti əməkdaşları ciddi tədbirlər görməlidirlər.
İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Dövlət Antiinhisar Xidməti artıq həftənin əvvəllərindən başlayaraq, Qurban bayramı ilə əlaqədar bazarlarda ərzaq məhsullarına tələbatın artmasını nəzərə alaraq inhisarçılıq hallarının baş verməməsi üçün monitorinqləri gücləndirib. Nazirliyin mətbuat xidmətinin rəisi Abbas Əliyevin bildirdiyinə görə, dekabrın ilk həftəsindən bütün satış şəbəkələrində monitorinqlər həyata keçirilir. Yaxın günlərdə monitorinqlərin miqyası bir qədər də artırılacaq. Diri mal və qoyun satışı ilə məşğul olan obyektlərdə məhsulların keyfiyyətinə, ticarət qaydalarının aparılmasına və qiymət intizamına əməl olunmasına nəzarət gücləndirilib. Məqsəd qiymətlərin süni artımının qarşısını almaqdan ibarətdir. A.Əliyevin fikrincə, ötən ilki təcrübə onu deməyə əsas verir ki, bu il də bayram günlərində bahalaşma olmayacaq. Dövlət Antiinhisar Xidməti çalışacaq ki, qoyun ətinin 1 kq-nın qiyməti 5 manatdan da aşağı olsun. İİN həm də quşçuluq təsərrüfatlarını yarmarkalara cəlb etməklə, bu malların da ucuz satışına çalışacaq.
Milli Bankın da bayram günləri ilə bağlı mövqeyi maraq doğurmaya bilməz. Mərkəzi bankda hesab edirlər ki, Qurban və Yeni il bayramlarında bahalaşma gözlənilə bilər. Adətən hər il bu dövrlərdə qiymətlərdə bir neçə gün artım müşahidə olunur. Buna səbəb əhalinin həmin məhsullara tələbatının kəskin şəkildə artmasıdır. Amma MB bayramlardan sonra qiymətlərin yenidən aşağı düşəcəyinə ümidvardır. Milli Bank həm də bahalaşma zamanı inflyasiyanın səviyyəsinin yüksələcəyini də gizlətmir. Belə ki, inflyasiyanın dərinləşməsində qeyri-monetar (malların bahalaşması) amil başlıca təsir göstərəcək.
Ekspertlərin fikri isə belədir ki, ilin sonlarına doğru artan bahalaşma 2008-ci ilin yanvarında da davam edəcək. Millət vəkili Vahid Əhmədovun fikrincə, bazar qanunları demək olar ki, işləmir. Tələb və təklif pozulub, qiymət siyasəti süni inhisarçılar tərəfindən formalaşır və gəlirlərini daha da artırmaq istəyən qruplar malları dəyərindən bir neçə dəfə baha satırlar. İqtisadçı bildirir ki, gələn ilin əvvəllərində əhalinin maaş və pensiyalarnın artması yenidən bu işbazların bahalaşmaya yol verməsi üçün vasitə ola bilər. Bu amili nəzərə alan hökumət qurumları ən sərt cəza tədbirləri görməlidir.
İqtisadçı Zahid Məmmədovun qənaəti isə belədir ki, inhisarçıların əməllərinin qarşısını artıq inzibati yollarla almaq mümkün deyil. Onlar barəsində ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır, inhisarçılar Amerika və digər ölkələrdə olduğu kimi, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməlidir.

çap üçün verisya