İRİ ŞİRKƏTLƏR LOTEREYA KAMPANİYASI ADI ALTINDA MALLARINI ƏHALİYƏ SIRIMAĞA ÇALIŞIR

Azərbaycanda biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlərin və firmaların əksəriyyəti bu gün mallarını satmaq üçün müxtəlif reklam kampaniyalarından istifadə etməyə başlayıb.İndi ən asan və sərfəli yol bu metodla yüksək gəlir əldə etməkdən ibarətdir. Şirkətlər mallarını satmaq üçün reklam oyunları və yaxud endirim kampaniyaları keçirməyə çalışır, bəzən bu halları qanunları pozmaqla həyata keçirirlər.
Məsələ ondadır ki, Azərbaycanın reklam bazarında baş verən haqsız rəqabət hazırda ən çox lotereya bazarına sirayət etməkdədir. Bu, daha çox mal və xidmətlərin müşayiəti ilə keçirilən lotereya oyunlarında müşahidə olunur. İndiyədək Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi bununla bağlı bir sıra bəyanatlar səsləndirsə də, həmin şirkətlərin əksəriyyəti yenə də qaydaları pozmaqla məşğuldur.
Əvvəlcə mal və xidmətlərin müşayiəti ilə keçirilən lotereya biznesi barədə mövcud vəziyyəti aydınlaşdırmağa çalışaq. Bu tipli oyunların mahiyyəti müxtəlif uduşlar vasitəsilə əhalini istehsal etdikləri məhsulun alışına, yaxud da xidmət sahəsinə cəlb etməkdir. Belə ki, firma məhsulunun üzərinə uduş seriyası yazır və həmin seriyalar lotereya oyununda oynanılır. Qalibləri isə müxtəlif qiymətli hədiyyələr, hətta avtomobillər də gözləyir. Əslində alıcılar ilk baxışdan, bunun adi qaydalar çərçivəsində keçirildiyini zənn edə bilərlər. Amma oyunda vəd edilən detallara diqqət yetirdikdə alıcıların aldadıldığı aydın şəkildə hiss oluna bilər. Məsələn, "Beta" şirkəti hər il yeni buraxılan çaylarını satmaq məqsədi ilə uduş kampaniyası keçirir. Adətən uduşa qoyulan hədiyyələr ümumi uduş fondunun 50 faizinə bərabər olmalıdır. Həmin şirkət təxminən 2 ay müddətində yeni məhsulun-"Brilliant" çayının satışından reklam kampaniyası çərçivəsində ən azı 50 min manat qazansa da, uduşa 10 min manatdan artıq pul xərcləməyib. Digər tərəfdən, yeni məhsul keyfiyyətinə görə əvvəlki çaylardan yaxşı olmalı idisə, qiyməti də baha olmalı idi. Amma bu, əksinə olub. Demək burada keyfiyyət arxa plana keçib. Eləcə də "Mərdəkan-Broyler"in keçirdiyi kampaniyalarda toyuqların satışı əsas məqsəd daşıyırdı. Müxtəlif məhsulların, geyim və məişət məhsullarının satışı da bu cür reklam kampaniyası altında keçirilməkdədir.
Artıq telefon satışı firmaları da bu metoddan istifadə etməyə başlayıb. Telefon firmaları guya ki, vətəndaşlara hədiyyə vermək, onları sevindirmək üçün reklama keçib. Məsələn, guya hər 100 alıcıya avtomobil, ən azı bahalı telefon verilir. Yaxud da iki telefon alana başqa birisi hədiyyə verilir. Diqqət edin, firma bir telefonun qiymətini bazar qiymətindən 50 faiz yuxarı təyin edir və satdığı 2 telefonun qiyməti birlikdə 3 telefonun qiymətinə bərabər olur. Beləliklə, guya ki, firma üçüncü telefonu hədiyyə verir, əslində həmin telefonun faktiki pulunu alır.
Eləcə də məişət əşyalarının satışını aparan firmalar, soyuducu. mebel, qaz plitəsi, paltaryuyan və digər texnika satılarkən üzərində əlavə olaraq hədiyyə, məsələn, tozsoran, qabyuyan, şirəçəkən maşın, ütü və sairə mallar vəd edir. Həmin məhsul elə qiymətə satılır ki, verilən hədiyyə ilə birlikdə ikisinin qiyməti bazar qiymətindən 20 faiz baha olur. Bu da reklam və hədiyyə kampaniyası.
"Ümid" lotereya oyunlarının təşkilatçılarından biri, reklam meneceri Nadir Bədəlovun fikrincə, mal və xidmətlərin müşayiəti ilə keçirilən lotereya oyunlarında malın reklam olunması adi hala çevrilib Yəni bu oyunların təşkilatçıları mallarını birbaşa reklam yolu ilə satmaq yolunu seçiblər. Reklam malın satışına xidmət edir. Halbuki qaydalara əsasən, malın satışı reklama xidmət etməlidir.
Əslində bu tipli lotereya oyunlarının keçirilməsi tamamilə nəzarətsiz bir vəziyyətdədir. İş ondadır ki, lotereya bazarı 2003-cü ilədək lisenziya fəaliyyəti ilə tənzimlənirdi. 2003-cü ildən bu sahənin lisenziyadan azad olunması əməlli-başlı qanunsuzluqlara gətirib çıxardı. Daha doğrusu, malların satışını nəzərdə tutan lotereya fəaliyyətinə nəzarət itməyə başladı. Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Gündüz Məmmədovun qənaətindən belə düşünmək olar ki, bu oyunları keçirən şirkətlərə qarşı hansısa cəza tətbiq etmək çətindir. Bunun üçün konkret istehlakçıların təqdim etdiyi faktların olması gərəkdir. Belə başa düşmək olar ki, həmin şirkətlərin lotereya oyunları ilə bağlı fəaliyyətini komitə araşdırmaq niyyətində deyil.

çap üçün verisya