Uşaqların təhlükəsizliyinə və sağlamlığının qorunmasına hesablanan belə bir qanunun Azərbaycanda da qəbulunu düşünənlər az deyil.
Uşaq Hüquqları üzrə Azərbaycan QHT Alyansının sədri Nabil Seyidovun sözlərinə görə, Azərbaycanda da belə bir qanunun qəbuluna ehtiyac var: "Uşaqların gecə saatlarında yaşlı şəxslərin nəzarəti olmadan küçələrdə qalması, restoran, bar, gecə klublarına getməsinin qadağan edilməsi təqdirəlayiqdir. Həmçinin uşaqlara siqaret və spirtli içkilərin satılmasının qadağan edilməsi müsbət addımdır. Amma uşaqların hərəkətinin müəyyən saatlardan sonra məhdudlaşdırılması üçün konkret ünvanlar göstərilməlidir. Uşaqların bütün istiqamətlərdə deyil, onların təhlükəsizliyi üçün problem yaradacaq sahələrə hərəkətinə qadağa qoymaq olar. Uşaqlar üçün "komendant saatı"nın tətbiq edilməsi onların təhlükəsizliyi baxımından normal haldır. Düzdür, belə bir qadağa uşaqların hərəkət azadlığının pozuntusu kimi də yozula bilər. Amma digər tərəfdən uşaqların müdafiəsi dövlətin və valideynlərin üzərindədir. Əgər gecə saatlarında uşaqlar küçələrdə gəzirlərsə, barlara, restoranlara gedirlərsə, artıq onların təhlükəsizlikləri sual altında qalır. Bu da dövlətin və valideynlərin onların müdafiəsinə olan hüququnu pozur. Belə olduqda uşaqların təhlükəsizliyi üçün məsuliyyət daşıyan şəxslərin vəzifələrini yerinə yetirməsinə mane olur".
N.Seyidov qanunların icrasının təmin edilməsini daha vacib sayır: "Azərbaycanda mövcud qanunvericilik 18 yaşına çatmayan şəxslərə siqaret satılmasını qadağan edir. Mağazaların bir qismində bununla bağlı reklamlar da var. Amma qanunun bu tələbinə çox hallarda riayət edilmir. Ona görə də həmin hallara yol verən şəxslərə qarşı inzibati cəzaların sərtləşdirilməsi vacibdir. Təəssüf ki, respublikamızda bəzi inzibati xəta və cinayətlərə görə nəzərdə tutulan cəza həmin əmələ adekvat deyil. Bununla bağlı sərt cəzanın tətbiq edilməsi ilə kiçikyaşlı uşaqlara siqaret və spirtli içki satılmasının qarşısını qismən almaq olar. Acınacaqlı hal odur ki, bu gün uşaqların özlərinin spirtli içki və siqaret satması halları var. Belə hallara yol verən bir neçə nəfəri cəzalandırmaqla bunun qarşısını qismən almaq mümkündür. Digər tərəfdən, bu işdə qeyri-hökumət təşkilatlarının potensialından istifadə etmək olar. İctimai təşkilatlar bu işdə böyük bir qüvvədir. İctimaiyyətin QHT-lərin köməkliyi ilə maarifləndirilməsi, belə qanunsuzluqlara yol verənlərin müəyyənləşdirilərək hüquq-mühafizə orqanlarına verilməsi işini həyata keçirmək olar. Bu tədbirlər baş verən neqativ halların qarşısının alınmasında çox müsbət rol oynaya bilər".

"Uşaqlar evdən çıxdıqdan sonra günlərini internet klublarda və ya oyun zallarında keçirir"

N.Seyidovun sözlərinə görə, uşaqlara siqaret və spirtli içkilər satılması ilə bağlı qanunun nə dərəcədə yerinə yetirilməsini aparılan monitorinqlər nəticəsində aşkarlamaq olar: "Vaxtaşırı olaraq müxtəlif dövlət qurumları tərəfindən mağazalarda və xidmət obyektlərində monitorinqlər aparılır. Hətta ərzaq məhsullarının keyfiyyətinin, istifadə müddətinin, satışının yoxlanılması üçün rəsmi şəxslər özlərini alıcı qismində də təqdim edirlər. Belə monitorinqlər keçirməklə uşaqlara spirtli içkilər və siqaret satan obyektləri müəyyənləşdirərək tədbirlər görmək olar".
Ekspertin qənaətinə görə, uşaqların hərəkətinin müəyyən saatlarda məhdudlaşdırılması ilə yanaşı, onların asudə vaxtlarının təşkili məsələsinə də önəm verilməlidir: "Bu gün daha çox tənqid olunan sovet dövründə uşaqların yay tətillərini səmərəli keçirmələri üçün düşərgələr təşkil olunurdu. Hazırda isə sovet dövründən qalma həmin obyektlər dağıdılıb. Onların əvəzində yeniləri tikilməyib. Digər tərəfdən, şəhər yerlərində uşaqların asudə vaxtlarının keçirilməsi üçün lazımi şərait yoxdur. Azərbaycanda uşaqların əksəriyyəti evdən çıxdıqdan sonra günlərini internet klublarda və ya oyun zallarında keçirir. Həmin obyektlərdə uşaqların təhlükəsizliyinin nə dərəcədə qorunması isə sual altındadır".
Əslində, əksər dərnəklər və normal xidmət obyektləri saat 8-dək işləyir. Bu müddətdən sonra uşaqlar evdə olmalıdır. Bu gün Azərbaycanda da kiçikyaşlı uşaqların təhlükəsizliyinə daha çox önəm verilməlidir. Amma yetkinlik yaşına çatan uşaqların sərbəstliyini əllərindən almaq olmaz. Onların sərbəst qərar qəbul etmələrinə, müstəqil hərəkət etmələrinə şərait yaradılmalıdır. Əks halda onların normal vətəndaş kimi yetişməsinin qarşısını almış olarıq.

Xalid AZƏR.

çap üçün verisya