BUNUN BİR SƏBƏBİ DƏ SIĞORTA ŞİRKƏTLƏRİNƏ İNAMIN OLMAMASI İLƏ BAĞLIDIR

Azərbaycanda sığorta bazarı hələ də kifayət qədər inkişaf etməyib. Bu gün də əhalinin bəzi könüllü sığorta növlərinə olan marağı olduqca aşağı səviyyədədir. Əhali arasında sığorta şirkətlərinə inam az olduğuna görə, əksəriyyət sığorta olunmaq istəmir. Maliyyə Nazirliyindən verilən məlumata görə, cari ilin ötən əvvəlindən 34 sığorta növü üzrə cəmi 36 milyon 792 min 44 manat sığorta haqları toplanıb.

Eyni zamanda 6 milyon 814 min 55 manat sığorta ödənişi həyata keçirilib. Bu vəsaitlərin həcmində, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə, qismən artım müşahidə edilib. Bu da əsasən Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən hüquqi və fiziki şəxslərin məcburi sığortalanmaya cəlb edilməsi yolu ilə mümkün olub. Həyat sığortası üzrə müəyyən qədər sığortaya cəlb edilənlər olsa da, anuitet, əmək qabiliyyəti və kəskin xəstəliklər üzrə sığorta ödənişləri, ümumiyyətlə, yerinə yetirilməyib. Qeyri-həyat sığorta növləri üzrə də vətəndaşların prosesə cəlb olunması çox aşağı səviyyədədir. Araşdırmalar göstərir ki, ölkə vətəndaşlarının sığortalanmağa maraq göstərməməsi sığorta şirkətlərinə olan etibarın olmaması ilə bağlıdır. Sirr deyil ki, əksər şirkətlər tərəfindən müxtəlif xidmətlər üzrə vətəndaşdan alınan sığorta haqlarının sonrakı taleyi müəmmalı olaraq qalır. Belə ki, hazırda sığortanın ən çox yayılmış forması minik vasitələrinin sığortalanmasıdır. Lakin hər hansı qəza baş verdikdə əksər vaxtlarda sığorta şirkəti vətəndaşa dəymiş ziyana görə ödəniş etmir. Yüzlərlə bəhanə gətirilir. Dəfələrlə bu formada neqativ halları görən sadə vətəndaş isə əmlakını, həyatını sığortalamaq istəmir. Bəzi sığorta şirkətləri tərəfindən qeyd olunan hallara yol verilməsini istisna etməyən Maliyyə Nazirliyi onlara qarşı ciddi tədbirlər görüldüyünü bildirir. Nazirlikdən bildirilir ki, vətəndaşların şikayəti əsasında aparılan yoxlamalar zamanı çox vaxt şirkətin yox, qarşı tərəfin haqsız olduğu məlum olur. Belə ki, tərəflər arasında ikitərəfli müqavilə imzalanır. Sənəddə vətəndaşın və sığorta şirkətinin hüquq və vəzifələri təsbit olunur. Yəni hansı halda şirkətin ödəmə həyata keçirməsini bilməmək problemin bu qədər böyüməsinə gətirib çıxarır. Müstəqil ekspertlər isə problemin səbəbini sadə vətəndaşda deyil, daha çox bu sahəyə cavabdeh qurumların fəaliyyətində axtarmağı məqsədəuyğun sayırlar.
Millət vəkili Əli Məsimlinin qənaətinə görə, ilk növbədə hökumət bu sahədə sistemli işlər görməlidir: "Onun reallaşma prinsiplərini ortaya qoymalıdır. Başqa sözlə, Azərbaycanın indiki dövrünün xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq, konkret prinsiplər müəyyənləşdirilməlidir. Məhz bu prinsiplər əsasında sığortanın tibbi və ya başqa formaları yerinə yetirilməlidir. Nə qədər bu prinsiplər ortaya qoyulmayıb, mükəmməl sığortalanma sistemindən danışmaq yanlışlıq olar. Hazırda bu sahənin tənzimləndiyi qanunvericilikdə də müəyyən boşluqlar var. Bu məsələlərin əksəriyyəti sovet dövründən qalma qanunlar əsasında tənzimlənir. Maliyyə Nazirliyinin sığorta fəaliyyəti barədə hazırladığı qanuna əlavə və dəyişikliklər paketi hələ də qəbul edilməyib. Hesab edirəm ki, beynəlxalq təcrübədən yararlanmaqla, yerli şəraitə uyğun mükəmməl qanunvericilik bazası yaratmaq mümkündür.
Lakin yenə qeyd edirəm ki, gözəl qanun qəbul etmək olar. O, icra olunmursa, gözəllikdən danışmaq yersizdir. Hər bir qanun qəbul edilməmişdən əvvəl onun icrası nəzərə alınmalıdır".
Bu gün mövcud qanunvericilikdə ölkədə bəzi tibbi xidmətlərin pulsuz göstərilməsi təsbit edilsə də, hər yerdə buna riayət olunmur. Bir çox hallarda hətta güzəştli kateqoriyalara mənsub olan insanlara pulsuz yardım edilmir. Belə mənfi tendensiyaların aradan qaldırılması, həmçinin ölkədə tibbi və digər sığorta növlərinin inkişafı üçün əməli tədbirlər görülməsinə ehtiyac var. Digər tərəfdən, vətəndaş ödədiyi sığorta haqqına görə ona dəyən zərərin ödəniləcəyinə əmin olmalıdır. Sığorta şirkətləri isə vətəndaşlar arasında özlərinə inam qazanmalıdır.

çap üçün verisya